Susan Helene Kramer Sitemap | Stan Schaap Photography


Stan Schaap


English-Engels & Dutch-Nederlands

Stan Schaap hiking in the French Alps, June 15, 1995.


in English

1. I am because I love

2. nothing is solid

3. Selfishness

4. short of perfection

5. not a victim of my past

6. bird droppings

7. healing

8. love and fear

9. making a habit of love

10. seeing for myself

11. lightness of being

12. astronaut of inner space

13. as within so without

14. violence

15. sickness

16. life without death

17. the real stuff

18. the only error

19. responsible, not guilty


20. grief and peace


21. at the core of it all


22. Peace is the natural state of mind

in Dutch

1. wat ik werkelijk ben

2. niet tussen mijn oren

3. angst

4. belangeloosheid

5. heling

6. vreugde

7. de overkant

gebonden uitgave van:

Fundamentele bewegingen voor kinderen met dansjes, meditaties en yoga



Writings in English


1. I am because I love

What is love? It is simply the essence of reality. This is hard to accept when I believe in the reality of good and evil and the concreteness of physical matter. If I refuse to examine my unproven assumptions about reality, this essence will remain invisible. So, a little unbending is necessary to enable a change of perspective.

Have you ever held a newborn child in your arms, looking at you, looking right through you? Then you know that love is real.

Did you ever freely accept the gift of a spontaneous smile? Then you know that love is real.

Were you ever touched by the beauty of a simple flower alongside the path you were walking? Then you know that love is real.

Did you ever hear a song playing in the supermarket that made you almost cry with joy? Then you know that love is real.

Did you ever change your mind suddenly, spontaneously accepting what you were determined to attack? Then you know that love is real.

Were you ever enthusiastic about anything, without immediately trying to gain from it? Then you know that love is real.

Did you ever discover that you could simply be of help to someone? Then you know that love is real.

Did you ever experience a breakthrough of humor in a troublesome situation? Then you know that love is real.

Could love be real, if you or I were not?

These experiences are miracles, as natural as they come, just to show what I am, what you are, what reality is.

First published: November 29, 1998


2. nothing is solid

The body owes its inspiring innocence to the fact that it is, in its own way, a perfect reflection of the consciousness that creates it. The body, like everything else in this world, is a creation in progress, an ongoing expression of the soul in physical matter. Therefore, the point of application for any real change or cure is consciousness itself. And consciousness can be reached only here and now.

At a closer look nothing is solid, as modern science well knows. So, no boundaries exist. Freedom and joy rule everywhere. We are a boundless multitude of different manifestations of the same energy, and at the same time we are this energy. It's like vibrating extremely fast to connect different states of being. The difference is only one of behavior and the reason for this difference is Joy. Joy wants to express itself in every possible mode of behavior, and anything goes.

This gives the mechanistic framework a very fragile footing and makes it hopelessly ineffective as an instrument to discover how reality works.

Every belief system, be it scientific doubt, religious conviction or plain agnosticism, is based on assumptions that cannot be proven. Perception and experience only demonstrate the qualities of the mental structure they depend on. Being part of the system, they cannot prove its validity. Validity is purely a matter of heartfelt acceptance. Truth cannot be proven and there is no such thing as hierarchy in truth.

So, no-one has the authority to declare anything right or wrong. Nothing is off limits in this experience we call evolution. I have complete freedom to choose whatever I want to believe according to my heart's desire. Anything that works for me, is true enough.

No need to convince anyone since everybody can give it a try and see if a new perspective works for him or her. Of course, never a single factor is solely responsible for a change, every individual aspect being inseparable of everything else. It is always the whole that heals. The whole universe has been instrumental in bringing everything together here at this moment, to make it work. This can and will be constantly repeated in many many ways, but never in exactly the same way. Similarities are appearances. Every moment is an authentic original.

First published: November 29, 1998


3. Selfishness

Whatever I lack, an invitation to use my power to share is always presenting itself. I may choose not to see it, but the soul will use every situation to make her light come through, so she can enjoy her own splendor. I can always join her in this expansion of happiness. She's just waiting for me to be her co-creator.

Why is it, that I am limitless energy, the creator of my own life here and now, and yet prefer dragging along a heavy body of thought that wants me to believe that everything just happens to me and that I'm practically helpless and may call myself lucky if everything works out all right for a change?

If I make remarks like: "You never can tell. I may be knocked down by a bus or drop dead anytime," what am I doing then? Why would I want to design such a happening? No-one dies without his soul's unqualified assent. If we ever have to play the roles of murderer and victim, our souls are in agreement with each other, helping each other, on the one hand to leave this body, on the other hand to appreciate it more.

There is an expression: "Heaven helps those who help themselves." That is quite literally true, as we all know.
Our power to share can thus be demonstrated very practically. Take, for instance, the notion that I need something from someone else to make me happy. The natural principle that really works here, is: give what you need.

If it is real, it already belongs to me. This act of giving what I need is therefore simply a demonstration of trust in myself, which is healing and empowering. At the same time the universe gets the idea: "I have all I need and share it freely." The universe ó our shared creative energy and love ó can only fully endorse this and will in all possible ways complete, enhance and expand it. Because this happens to be the way creativity and love work. And so, there is no other way for me either, if I want to experience my real fortune.

Creative energy and love can never go against me. If everything seems to be going against me, I am the one who wanted to create a "negative" experience, which is unreal and so does not belong to me but which I may choose, to discover myself in a new way. There are no ways which eventually do not end in God. And so, the universe promptly backs me up in this one too. Again, because that's the nature of its limitless creativity and unconditional trust in me as the free creator of my life and the director of my experiences.

Do I want to experience love? Then let me indulge in downright Selfishness, gratifying heart and soul. I will create a very simple act of unconditional love and promptly I share with others the experience of love. Love is just highly contagious. A smile, a friendly word, a little cheerfulness of mine will go a long way towards making me experience this. It will do me all the good in the world, lighten me up, and even if others don't seem to react to it, they are seriously infected as the virus of love is spreading in them.

Actually, once I accept my Selfishness, acts of love start happening, automatically, because Selfishness is the realization of my true nature.

First published: November 29, 1998


4. short of perfection

Falling short of perfection could be seen as my reason for existence. If everything were perfect right from the start, this adventure of endless change, this song of Joy, called universe or becoming, couldn't exist.

It is through the lesser that the greater can be acknowledged. If there were no parts the whole could not be enjoyed. Every atom, every cell, every organ knows this is the play of consciousness going on in all of us, whether we accept it or not. Animals, plants and minerals don't have to be invited to join this play consciously ó they just play, running ahead of me.
Yet, seen from another perspective, the soul recognizes its own perfection in everything it creates. When this perfection transpires, every seeming lack of it disappears. Things do not exist on their own, outside the source which brought them forth. There is always a mind which holds these condensed formations of its own thought. So, if the mind operates from a different perspective, things are changed automatically, and I experience another reality as true.

Why should I mourn the dead when they are not unhappy? I am here in this experience to accept my innate happiness. Everything that happens, including so-called death, is an invitation to adopt this perspective and experience freedom.
Don't forget, this whole world I experience, is just an ever changing image created every moment by the soul. Don't forget, the soul enjoys it.

So, there is nothing wrong with illusions, except taking them too seriously, holding on to them and mourning their loss. And even doing that has no grave consequences. It only stalls my experience of what I really am.

I own everything, by letting it go freely. To give away anything wholeheartedly is to expand happiness, an enrichment of myself. I cannot lose what I give away. It works the same for everything that impoverishes me. What I don't want to own, I cannot let go. If I deny it as being part of myself, I cannot change it.

Only an act of love can give me access to happiness and to accept is an act of love while denial is an act of fear. Fear cannot produce an act of love. So I do have a choice here. By accepting any variation of fear, guilt or anger as an experience of mine, I'm automatically restored in my boundless freedom, for I have accepted no region where love cannot rule.

First published: November 29, 1998


5. not a victim of my past

There used to be times when I thought I might just as well kill myself, though something inside me never could take that seriously. That was actually quite annoying. I wanted to do at least this suicide thing right, but I wasn't even capable of that. I thought then, that this made me an utmost failure and a born loser. But I wasn't. In fact it made me a born survivor.

I remember, as a little child, becoming aware of the fact that my crying was not quite honest, that I might be overdoing it. No matter how painful an experience or situation may have been, I was never completely involved. Of course, I didn't want to acknowledge this, but I never felt totally devastated.

Another phenomenon I didn't want to see at first, is that at the moment of a painful incident or accident I was much more free from fear than in the aftermath. It was always the thought after it had happened that gave the experience its emotional color. It wasn't easy to tell the story as I really experienced it, because nobody would believe that in the accident itself I was not feeling pain or fear. It seems simply not done to speak lightly about such a thing. Fear is a conspiracy against the truth. Accidents are not treated as they are, but as they should be, painful and fearful.

The element of light in every moment is to be denied or considered to be of no consequence. But the fact that I survived, that I was not annihilated, is exactly because of this light, that could never be affected.

Becoming aware of this element of light means becoming aware of the reality of my inner core, my spirit. My past is not about any real moment. Every real moment, not colored by my thought, still stands free from the past.

My past is only the drama I construed around every moment of freedom. To blot this freedom out of awareness an overdose of judgment was administered. The thoughts and images brought forth by my judgment were more easily accepted as my reality and as far more nourishing for my self-pity.

Judgment is a declaration of separation, which will never lead to independence. It separates me from my essence, from others and from the whole and so cannot set me free. It believes in the difference between cause and effect. Always something or somebody, be it myself, has to be blamed, has to feel guilty, making me dependent on feelings of guilt. Its vision is too narrow to take the whole into account. Unconditional love is beyond its comprehension, as that would mean forgiveness, the end of judgment, and real freedom. It denies my true responsibility and co-creatorship. It is the complete denial of what I am. Hell is its creation. If my thought would be guided by a sense of oneness, as in spontaneous moments of innocence it is, it would create heaven instead of hell. It's that simple and nothing is more practical.

What am I going to do about this insight?

Will I spend my energy in playing more personal dramas or will I accept the fact that the light that is sought in enlightenment and such, is already a reality in my first experience of every moment? How far should God stay away from me, now at this moment?

My judgment is what really hurts and I am the one who is suffering from it. I am not a victim of my past, as my judgment would make me believe. That's a real make-up.

Am I willing to accept the responsibility for my unhappiness and my freedom? Nobody can give me what I already have. If I let go of my judgment, I stand free.

First published: November 29, 1998


6. bird droppings

Some bird droppings that may be nourishing to thought. There is great joy in metaphysical recycling. No-one knows where a thought originates. Could any thought have a unique source if the mind is only one?

to get anywhere
I have to begin
where I am

without me
this experience
would not exist

neither cause
nor effect exists
apart from me

why bother about
effects if I can
change the cause?

for shortcomings
seen in others
I am responsible

starts with

love needs
my eyes
to see

I'm being
against myself

is my

enjoying beauty
is recognizing

death is just
a thought denying
I'm love

what could God add
to the richness
I don't accept?

the blessing
of a beggar
is God's blessing

I can only deal
efficiently with
what I believe in

to silence
is just noise

why should a physical
version of life
be the only one?

waking and dreaming
are only different ways
to be fully aware

absence of
is sheer illusion

trusting my innocence
opens me for


if love weren't
a reality,
nothing could be

is the structure
of life


the lesser defined
myself, the easier
I get to the point

if innocence
is highest wisdom,
who educates?

what guidance
could stand in
for inner truth?

openness and
acceptance are the
means of grace

a high vision
is borne by
a light heart

can't produce

of light
is illusion

heavy heart:
don't forget your
ground in Heaven

what to expect
if time does
not exist?

time cannot be
wasted; only
judgment can

judgment is
the measure of

is endless

it takes no longer
than it takes
to trust

without trust
life becomes

a simple recipe
for happiness:
don't avoid it

I have sought
but never could
escape from God

my folly
God's trust in me

love explores
the fringes
of my thought

I share dreams
with cells
and atoms

to love is
tasting eternity
in everything that passes

dwelling calmly,
seeing clearly,
my love expands

the most practical
thing to do
is being

only sees

a simple mind

is supreme

I can only get
to where
I am

First published: February 1, 1999


7. healing

Since healing is making whole, Oneness our Reality, and separation an illusion, healing is what comes closest to Reality at any moment.

Healing thoughts have been with us since the beginning of time (before, we just didnít need them) but looking at only these past three decades I observe a tremendous increase of healing thought activity everywhere. And this activity shows in many practical ways which do not ó and need not ó have the label of Ďspiritualityí on them.

Seen from the viewpoint of Oneness there is nothing but Spirit. So, we might say that if it works on the level of experience, it must be spiritual and if it is not utterly practical here, it cannot come from Spirit.

Less than a hundred years ago spirituality was either strictly organized religion or esoteric practice. Either way, this first necessity of life was stifled in a too limited range of human experience. Since it is not possible to bring more light into our experience without disclosing what has been hidden in darkness, this acute but mostly unrecognized need of humanity for healing couldnít help but explode into some very violent and painful experiences like world wars and pandemics.

Yes, these experiences involved many deaths but we have to remember that healing is of the mind, not of the body, and this eternal mind is not my illusion of self-importance that sees itself as a realm of consciousness caught in my body and limited by my brain.

Exactly because of this illusion, however, my body is most convincing when I want to have an experience of healing. And because healing is our closest approximation of our Oneness and our Wholeness it cannot be done by prolonging the sense of separation between us, with healers on one side and those to be healed on the other.

If this is all about making whole then I can only hope to be a healer by accepting my need of being healed myself. God ó the Only One of Us ó is not complete without any of us. This is our holiness.

In this last century the world, our chosen field of common physical experience, has been changing ever faster ó which is only natural because we have been influencing each otherís consciousness in wild dreams and bold imagination and this simply cannot be made undone.

Much has happened these last fifty years which would have been downright unthinkable before. Can you imagine our great grandparents enjoying something like the New Age movement? ... The end of segregation or Apartheid taking place during the Depression? ... The fall of the Iron Curtain during the Korean War? ... The Internet exploding worldwide in the sixties, like it recently did within six years from 3 million to 200 million users? ...

These are just a few of the signs that healing or making whole is an irresistible power which is becoming part of our common experience with increasing speed because All of Us are taking part in its creation, whether we accept it or not. And working with it is easier and far more effective than trying to go against it.

So, if I just look around myself with eyes of Love I see healers at work everywhere because All of Us are here now.

First published: October 23, 1999


8. love and fear

Falling in love and at the same time being seized with fear is not an unusual combination of feelings. It's more like an intensification of my "normal" condition because fear seems to be a constant background noise in every activity in which my mind engages. The intensified feelings of a lover only make the need for a solution more acute, which is to be welcomed as the chance of a lifetime. To really solve it may take my whole life or just one enlightened moment, but anyway, I have to start where I am. I can let my confused mind be gently guided to its original clarity by contemplating a few basic concepts about myself. As a result my mind may become very still - which is the openness wholeness needs to restore itself in my mind. It's not necessary to trust my true reality against all odds because that would need the perfection of a truly healed mind. A little willingness of mine is enough to engage Heaven. So, let's start.

Where am I now?
Iím in a state of fear. So what? Who would deny me this experience? It doesnít feel good but that doesnít make it something evil. Itís just me having lost touch with what I am. This is the situation I'm experiencing at this moment.

What am I?
What I am, is limitless, all encompassing love - an expansion of the supreme bliss of my creator: All That Is. This is reality. This is wholeness of being.

When and how does fear come in?
The illusion of separation, which is the cause of fear, started when I wanted to improve on everything by creating a world of my own - a world that would fully depend on me as its sole creator. A world of my own, however, means settling for less than the whole and thus making a severely diminished version of myself. This illusory world is not what I really want but it is the realm of experience I have chosen and my choice makes me believe that itís true. My perception and experience can only bear out what I think is real. My limited self, or ego, has every reason to be fearful living in a world of separation where everything is a threat to everything else.

How is fear related to guilt, anger and other self-inflicted suffering?
Going against all-encompassing reality is a terrifying act because it makes me see myself as having attacked the highest and most lovable truth I know. This gives rise to an intense feeling of guilt, which is unbearable, so it immediately has to be projected outside. My projection of guilt onto the world I created, shows in my anger, resentment and hate. In the body this pervasive sense of guilt is manifested as disease and death.

What is the essence of fear?
Having an emotion of fear simply shows that my limited self is in conflict with reality and with what I really want. Any resistance of mine against the effects of being fearful (or guilty, or angry or jealous, etc.) will only increase this inner conflict, making my fear look more real. Fear is not thrown upon me from outside - itís my choice not to accept the reality of what I am.

Can someone else set me free?
Because it's my choice someone else cannot release me from fear. I have to let it go myself by accepting my responsibility for what I think. I cannot lose what I do not own. Projecting it outside only makes it look more real and beyond control. Taking the responsibility for what's going on in my mind is an act of love and exactly that is what connects me with reality again. By taking responsibility I'm being restored to my real power.

Can my love protect me from fear?
When there is fear the wholeness of love is being denied. An extremely limited version of love, nothing more than the flip side of hate, is exactly what I have chosen by creating my own world. This mockery of love is not going to protect me from fear because it depends on the same illusion.

How do I regain my freedom?
To make freedom from fear possible, Iíll have to be willing to end the conflict by letting limitless love unconditionally return into my heart. "Not my will but Thine be done." This only takes seeing what I wanted, seeing that I do not want it anymore because it lacks love, and surrendering to the will of love, which is my will forever.

How can it be so simple?
When I forget myself, if only for a moment, then what remains in my mind is completely natural, closer than my heartbeat, more intimate than my own thoughts. This egoless state called by any other name like innocence, no-mind, inner peace, my spiritual nature, unconditional love, God's vision, etc. will be just as sweet. Being innocent is the most natural thing in the world. So utterly simple that it cannot be achieved - only allowed to be. Letting go, relaxing, accepting, overlooking, forgiving - this is all I need if I want to regain what was never lost.

First published: April 22, 2001


9. making a habit of love

They say we're creatures of habit meaning that we show patterns of behavior that are very difficult to change. However, behavior cannot exist without activity of mind. Mind works with thought and thoughts can easily change.
To study behavior is to study thought. My behavior is only an expression of my way of thinking. Habits are not so much a property of behavior as they are of thought. Changing my typical behavior would be impossible indeed if my habits of thought would be left unchanged.

What makes me stick to limiting habits rather than freedom of thought? Could repugnance towards freedom be anything else but fear? Freedom is scary because it means being unconditional love without limits, not just loving what I like and hating what I don't, which is bondage. Apparently I've chosen to love only what I like rather than trust the limitless capacity of love I am. This keeps me bound by habits of fear, fear of trespassing beyond the limits of my likes and dislikes. Ego is another word for this condition of self-imposed limitation. But ego is just a fearful way of thinking, a habit of thought that can be changed if I learn to use my mind in a loving way. Fear keeps the illusion of separation going. Love restores everything to wholeness - the only reality.

Now, a habit is a device of automation that also can be applied in the service of love as long as time is relevant for me. Accepting love rather than clinging to fear can become a habit just as well. I can make a habit of remembering what I am, remembering All That Is, remembering God. There are so many ways to learn to relax and allow myself to be more natural, which is the basis for being spiritual. Religion may perhaps thrive on fear but spirituality cannot. Becoming aware of what I'm usually doing to myself also helps a lot but is not necessary to start making a habit of love.

A situation that inspires confidence greatly helps me face my fear, let go of it, and learn to accept myself as love. Anyone of us trusting his or her natural lovingness will create such a situation. Even a baby can do it. This trust in our basic goodness will greatly help us helping others. And inevitably we'll be the first to benefit from it. I don't have to try to be perfect because, no matter what I do, I cannot change the fact that I already am perfect. Everything less than perfect belongs to the illusion of separation. I only have to give love a chance to do the healing - to let my mind be restored to its wholeness. Christ's timeless wisdom helps me along the way: "Seek first the Kingdom of Heaven, that is you, and everything will be yours."

Healing, or making whole, cannot be accomplished by anything that keeps the illusion of separation going. This includes, besides fear, all other devices of the ego like guilt, anger, anxiety, attachment, expectation, effort, etc. To cross the river of separation I have to start from the other side. I may see this as a paradox or take it as my Zen koan but in reality it makes sense. Healing needs to be approached from where I'm whole already otherwise all my efforts will only prolong my dream of separation. That would be like trying to run away from the bogey with heavy legs of fluff. To the dreamer who is not aware of his dreaming, healing certainly will seem like a wild dream coming true, and that's just what it is. It's the dream that comes closest to reality. After all, even the idea of healing still belongs to separation and is impossible as such, but it's a happy dream that only serves the ending of dreaming altogether. Healing will therefore be my last illusion, and surrender to the reality of love and acceptance of its wholeness, in short forgiveness, will be my highest dream activity until reality takes over.

First published: June 02, 2001


10. seeing for myself

There's no benefit in limiting the love I am.

There's no benefit in denying the truth I am.

There's no benefit in avoiding the freedom I am.

Any limitation is an act of violence.

To limit is to deny what I really am.

To limit is to believe that the one and only mind can be divided into separate parts.

To limit is to make myself suffer from lack of wholeness, lack of health.

I will inevitably experience what I believe to be true. It doesn't make sense to deny my experience, but it's quite realistic to question my belief system if it doesn't make me happy.

However, there is no dream that can affect reality. So, nothing real needs to be changed to restore the mind to its wholeness. Separation never happened, no matter what my experiences may be in this dream world. In my experience of life this was once demonstrated during a meditation session by an excruciating pain in my legs that suddenly gave in to a glorious feeling of well-being. At another time a free fall into an abyss of anxiety landed me softly in a state of peaceful bliss. Only reality is totally safe and harmless.

The dream of denial can only be kept going by fear; the fear of waking up; the fear of losing my individual existence in the blissful boundlessness of being now-here.

All we can basically say to each other is: just see for yourself if you want to know reality. When I want to see for myself I won't let any group-think, any judgment, any likes and dislikes of the ego, interfere with my seeing. Seeing for myself also means that as soon as I become aware of any ego-interference I simply return to my own impartial way of seeing. Let it be, no matter what. I certainly am not going to engage with any interference. Labeling something as interference is already giving in to its distraction. No need to label anything. I'm just seeing for myself. This is pure meditation. Meditation doesn't always need seclusion. A practical thing that needs to be done immediately can be simply done without giving it another thought. That way, working hard is like dancing in timelessness because it won't disturb my natural way of being. There's joy and a great sense of freedom in all this. To be fully with everything, without avoiding anything, is being fully free.

First published: June 26, 2001


11. lightness of being

Reality is not difficult. What's making things difficult for me is my own resistance to see the truth of what I am, to accept reality, and to rely on it as totally safe and harmless. My worldly mindset, being ruled by fear and presenting its own feverish distortions as true, cannot deal with the simplicity of truth - the wisdom of innocence.

Resistance, or fear, is something I've learned. Everything I've learned is something I can change.

If I want to wake up to reality I have to look beyond appearances and concepts to what is ever changeless. This is the vision of innocence. As soon as I'm willing to choose spirit over matter I'm beginning to recognize reality in its myriad expressions in this world. In others and myself I will start experiencing more kindness, loving care, undivided attention, patience, spontaneity, humor, graceful movement, peacefulness, beauty, joy, etc. These are not qualities of my calculating mind. The calculating approach to life may eventually be taken over by computers, anyway, but certainly has to be overcome by me.

To let my mind be restored to its wholeness I only have to be willing to let go of separation - which means my elaborate concepts about reality and especially about myself. This cannot be done by fear. I need to develop some trust seeing that this is a pure win-win situation. Nothing is lost when illusions are left to be what they are: sheer nothingness.

Now, where could I start better than in contact with someone else, when the choice between separation and union can be powered by two minds joining in one purpose, drawing on their wholeness? And where could the result of this joined effort be experienced more intensely?

What I choose to see in you is what I will receive from you. This is inevitable.

Your innate vision of innocence can only bless me and in doing so our one and only mind is being liberated from concepts that are not inspired by reality - healing both of us and the universe as well.

Salvation, or the restoration to wholeness, is a way we go together, not alone, and forgiveness, or the vision of innocence, is our vehicle.

As long as I cherish the thought that I am the product of what others have done or not done, I'm only fueling separation, and deepening my sense of lack, by condemning others and hating myself for what I am. Self-hate and hate of others are effects of the same insane self-concept. Therefore, forgiveness only heals when being indiscriminately applied inside and outside - innocence knows no boundaries.

Without this separative self-concept the world as I know it would vanish and death would have no dominion. No need to worry, though; as long as I'm afraid of this it won't happen. Love is the only power that doesn't have to force its way through anything because nothing can oppose it and be real at the same time.

The mindset that made me invent and defend this self-concept doesn't have the wisdom to show me the truth of what I am. This mindset cannot liberate me. That's why I need to draw on my innate freedom, anyhow, to let me be restored. Let me remember that I don't have to understand anything about reality in order for it to work perfectly. Faith will do just fine for me and everything I need to know will be taught on the go.

Imagine the dreamer elaborately dreaming up preparations for reality to happen. How could that ever affect eternally changeless reality? Wouldn't it be more expedient to give up dreaming altogether? That's why I can only let my mind be restored through sheer willingness. I'm indeed responsible for my thoughts but as long as I keep dreaming variations of separation I won't be the director of reality - only of my loneliness.

Perfection does not belong to a world of appearances - it belongs to the limitless being I am, not dependent on time and space.

The miracle is not that perfect reality is 'realized' without any effort. The miracle is that I've been putting so much effort in trying not to be what I am.

First published: July 14, 2001


12. astronaut of inner space

When I take my visible world for real, like I usually do, Iím working with an extremely rarefied version even of the physical universe, let alone reality. To get an idea of this stupendous oversight, consider some basic postulations about our universe: my eyes show me forms of solid matter where there are only subatomic solar systems of mostly empty space; only a very narrow band of the whole electromagnetic spectrum of light can be seen by human eyes anyway; on top of that 90% of the universe consists of dark matter with no electromagnetic radiation at all and therefore is invisible to even our most advanced instruments of observation.

Now, the physical universe itself, being based on the illusion of separation, has no connection whatsoever with changeless reality, except when it reflects my Inner Light - the limitless love I am. This gives me a handle for becoming acquainted with my real self. Like astronomers study dark matter indirectly by observing its effects on visible matter, I can study the unseen reality of my inner light just as well by observing its effects on others and myself in this good old universe of solid dreams.

Nothing is solid here. If it looks like that it's because I use the same belief system that made it to also verify its existence. Call it the mindset of separation. No scientific approach can escape this limited mindset. But I can, because the mind will lose the limitations I've imposed on it as soon as I'm willing to open myself to the truth unconditionally. Willing to be unconditional, again and again, and again, is the crux because trying to be in control of my perfection would only impose extra limitations that my control cannot handle.

Thereís a universal principle, a natural state of grace, that helps the astronaut of inner space: I will always find what I seek - simply because my seeking automatically projects what Iím looking for. After all, the physical version of life is nothing but a world of mind. My experience of finding anything is my mindís creation based on what I truly want. No big deal, just like any dream, isnít it? All my experiences depend on the never-ending activity of mind. The whole universe is one huge projection, in inner space.

Finding what I seek doesn't make sense in my changeless reality, of course. Itís applicable only in dreamland where the idea of separation rules, although seeking being identical with finding goes against everything separation teaches. Nevertheless, I can use it well in what appears to be my daily life here. The principle derives its effectiveness from the mind that, even while partially dreaming, still is real and undivided. The concept of separation, therefore, is being pursued in a field of unified consciousness, where the reality of Oneness cannot help but show through in every thought, however distorted. Reality can be constantly denied but nothing can exist without it.

If I do not get what I think I want, I should realize that I always get what Iím really asking for. For my spiritual fulfillment itís important to know how I want to be seen. What is the image of myself that I'm projecting in the world? Do I believe that I lack something? Do I see myself as less than whole, and powerless? If so, what experiences can I expect; what will my world show me? To correct this I have to be willing to accept myself as a creature of love, giving up on my limited thinking that feels safe only when I deny my holy birthright. The worst enemy I have is my Self-denial.

This doesnít have to be. All that belongs to what I really am is still there. All of it. As long as the dream lasts, the principle of finding what I seek will hold good. I just have to change what Iím looking for.

If I only have eyes for what is real I can raise someone from the dead in any moment. Spiritual vision means looking beyond the physical perception of the eyes. Spiritual vision is our organ for recognizing the truth. Everything real is changeless. All that will remain from this dream of life are the moments when I looked at someone with love, listened to someone with love, thought of someone with love, or did just anything with love, unconditionally. Only my judgment can bury someone alive, in my consciousness that is. But this doesnít have to last longer than I want it to.

Although all that can be changed is not what I am, waking up to reality certainly is a change that makes sense in my present dreaming state. No extra power is needed to make a real world come through, only alignment with the power of All That Is. This world is the expression of what I want to be. In terms of awareness I will regain my quality of being from where I have projected it. What I see manifest in the world is a reflection of what I am within, right now. Whatever the world seems to lack is lacking in me, by choice. Whatever inspires and enriches me in this world is what I am giving it, by choice. I am not the source of myself, of course, but I am inseparable from the One Reality that is expanding in me and through me. My wellbeing depends on my willingness to let Creation happen.

A well-known companion of separative thinking is fear. Being fearful means being hooked on judgment - the dedicated steward of separation. I cannot escape fear as long as I prefer to be separate. Therefore, healing - making whole, peaceful, and free from fear - cannot be done by a "me" or a "you." Nor can I prepare myself for what I am. All concepts based on the illusion of separation have no power whatsoever to affect reality - they only affect my dream. In order to wake up I have to allow reality to work directly through me, without my interference. Spontaneity and humor are sure signs of inner alignment with reality.

The willingness to accept reality unconditionally, to look with charity beyond the physical perception of the eyes and bless everything I see as wholly holy, is something which my dreaming self can learn. This is where the illusion of change is helpful in undoing what was never real. My willingness will exchange all my bad dreams for a happy dream, a world that truly is a reflection of reality - until reality takes over completely.

Fear is an emotion I produce by denying the love I am, thinking I know better. Because anything without love cannot be real, fear is gone as soon as I let go of it by choosing love again. No need to elaborate further on my fear. Concentrating on what is unreal doesnít bring me closer to an awareness of reality. Dwelling on the many symptoms of fear only prolongs my illusion of being guilty. Recognizing my denial of what I really want is enough to let me change my allegiance to the truth of what I am. Peace, love, and insight simply are unavoidable when I stop blocking the radiance of my Inner Light.

First published: August 12, 2001


13. as within so without

What I want to see in myself is what I will make manifest in the world. If my manifestation is not clear itís because Iím still confused about what I really want. Conflicts without are only witnesses to a conflict within. Because the nature of love is sharing the eternal reality of abundance, I can only find true love by sharing it freely from within. There is no lack of anything except what I have not given.

If blaming something or someone is my way of accounting for everything thatís 'wrong' I can be sure itís not love but guilt I choose to see within. Guilt started with the fear of having done something terribly wrong myself. The innocent cannot see guilt anywhere. On the other hand even the idea of innocence is unsupportable to one who is tormented by feelings of guilt. So, guilt has to exist within in order to perceive it outside. The same goes for love, of course. Although love is all encompassing reality I have to allow it in to make it manifest. The world is what I share from within.

What could I possibly have done to develop such a persistent fear in myself? It sure looks like something is basically and irreparably wrong; otherwise guilt couldn't affect my happiness so thoroughly. Only an attack on joy itself can cause such fear. It must have started as a mad idea, but taking its effect of feeling miserable as proof, I now certainly consider myself capable of separating myself from God - the joyful reality of boundless love, the absolute fulfillment of what I am forever. Haven't stories in many traditions about the fall from heaven and a paradise lost always found a willing ear?

The thought that I have destroyed what I love most is so unbearable that my guilt has to be immediately projected outside, which is the perfect way to keep the madness of separation going. It is pure madness because what is forever real cannot change. Separation never happened but the madman, that is me, doesn't believe this, of course.

The projection of guilt is expressed in the insane belief that I can judge another and not be equally affected by this lack of love. A more pronounced symptom of guilt is anger. Since feeling guilty is so unbearable it's very tempting to lash out in anger in order to make others feel guilty too. Although an angry outburst may give some relief of tension, if it is directed at others it does nothing to provide me with the love that I need so badly and only adds to the fear of having done wrong. When I'm angry with myself I still would like to make others feel what I feel but do not dare to act on it, which only adds to the frustration and makes the anger even worse. My angry thought, however, attacks others just the same, and they know it. Hitting myself sure isn't a way to share my love.

Letís have another look at the world Iím sharing with everyone. If pain, violence, sickness and death are a convincing experience here then who is responsible for all this suffering? Could such a world be created by sharing the abundance of love within? Obviously itís an experience produced by lack of love. Now, who is experiencing this world? Could anyone but me have full command over my mind to make me choose what I do not want? If anyone did really brainwash this innocent mind, this immortal child of joyful abundance, it must have been me. Only when I constantly renew my choice to see guilt within can I keep up such a realm of pain where I am the powerless victim of outside circumstances. This imaginary powerlessness shows that Iím dodging my responsibility for choosing the illusion of guilt rather than the reality of boundless love as my realm of experience.

To facilitate my healing or return to reality I should distinguish between what I am experiencing right now and what I imagine to have happened in the past or what might be happening somewhere else. Every moment I have a choice in what I want to see within so as to experience it in this world, including the kind of memories and fantasies that rush on to occupy my mind right now.

If I have made a habit of thinking separative thoughts all the time why couldn't I make a habit of thinking loving thoughts? Let's give up on the idea that I'm being realistic in my judgment of what is wrong. It has nothing to do with reality, thank God. Therefore it can be changed.

No matter how quickly I project my guilt, by seeing myself as separate every day, every minute, I'm only cherishing the illusion of guilt within, not the love I am forever. And thatís what counts in creating my world. In short, if I want to deal effectively with anything 'evil' in my world I have to accept that it all starts with what I choose to see here and now, where I have a choice.

First published: August 22, 2001


14. violence

With every loveless act I perceive or experience someone is supposed to be the victim and another the perpetrator but thatís not the way I deeply inside know it to be. Anyone who has had some experience with performing in a graceful and effortless way, like catching a ball without knowing how (s)he did it, is aware of the fact that feeling one with what Iím supposed to be separate from is a very natural and healing experience.

Itís always me on both sides of the dualistic act. I can only see this in a moment of quiet reflection; otherwise itís lost to me. Yes, I too know the attraction of shortsightedness when feeling guilty; I know the easy indifference and complacency that wants to pose as innocence while someone else must be the evildoer; I know the tempting violence of rage when Iím in conflict with myself. Suffering is always about this basic conflict within: I want to live in peace yet do not want to accept the fact that I am wholly relentless and uncompromising love. The fear of being whole and undivided is my deepest fear. Imagine me loving all my enemies without exception; no one being left to blame for anything! For a sucker like me, hopelessly hooked on separation, itís an abominable thought, isnít it?

I wonder, however, why all this energy invested in fear can show such a remarkable lack of staying power. Why doesnít fear appeal to me in a moment of peace and innocence? If fear is real it should certainly be able to hold its ground in a non-threatening situation, shouldnít it? So, why does it fade then like a dream? Can anything be real that wonít stand up to quiet open eyes? Obviously there are no forces that fear could muster to deal with naked reality, simply because fear and reality are mutually exclusive. Anyway, what power could be greater than the one that always can face anything in a state of innocence and peace?

A related question is, why do I usually feel so defensive about my fear and its sorrowful offspring: guilt, shame, anger, jealousy, hatred, etc.? If this is reality - the plain and simple truth - how could it possibly be threatened? Is there anything outside reality that has to be taken seriously? In short, by feeling defensive about anything I implicitly admit that I do not trust its unquestionable reality myself. After all, the truth is far beyond the level of consciousness where attack seems to make sense and therefore truth needs no defense. All That Is simply IS. Would reality be gone if I would let go of it, for a moment, or even for a lifetime? Of course it would still be waiting for me no matter what crazy pranks I play. As soon as I return to peace I experience all thatís real and nothing remains of what is unreal. Inner peace is the touchstone of reality. Every sorrow, every sting of remorse, every worry, dissolves in inner peace and only my love feels completely at home here.

Now, where do I find this inner peace? Could it be found by frantically searching for a path in time and space? Wouldnít that be taking fear as a guide to what fear cannot even see? Where could I go to end the misery of separation from what I am? Of course only to one who knows. And it just so happens that this ultimate wisdom already belongs to me forever, if only I would be willing to accept it by letting go of my own fear based judgment. Even when I partially and reluctantly accept it for only a moment itís already a great relief. Inner peace is the inevitable result of my unconditional surrender to the love I am. By giving others the forgiveness I need to receive from them myself I begin to experience the wholeness of All That Is.

To see why the other is indispensable in my realization of wholeness let me consider the fearful concept of Ďthe otherí for a moment. How would my spiritual vision see this? Is there anything real that can be other than All That Is? Obviously Ďthe otherí has become my cornerstone of separation. As long as Iím afraid of another Iím afraid of being whole. Thatís why the other has to be my point of application for the healing Ė the making whole - of both of us. "Love your neighbor as yourself" is a very practical advice to stop the suffering of separation immediately, as soon as I accept it.

First published: October 24, 2001


15. sickness

The body being a temporary expression of eternal mind can only show how I want to see myself now. I am a child of God but I usually feel less than overjoyed and sometimes downright implacable. Fear hems me in. Fear makes me value my petty judgment above anything else while closing my mind to a more wholesome vision. Of course, this makes me the real convict. Feeling unforgiven has to find its expression in punishment of the body, making it appear sick or at least less healthy and energetic than it could be. What looks like an illness is nothing but a bodily symptom of fear Ė the fear of being whole and unconditionally loving.

If I want to be an instrument of healing rather than of separation for another I must not share a loveless vision with the sufferer, no matter how strongly he or she believes it to be true. It takes two to make our separation convincing, meaning a shared experience. However, it takes only one to undo the sharing of separation and initiate the shared experience of healing. Healing begins with a healer unconditionally accepting healing for oneself; no heroic fight, no magic, just being fully at peace. The highest form of prayer is just that. Because we are all of one mind inner peace is contagious and peace is what heals.

Since the body is only a physical expression of mind itís clear that neither healing nor sickness is of the body. Only the mind can think itself to be separate. Healing or making whole, therefore, is of the mind, which is eternal and although partially caught in a dream of separation still can freely choose what to believe as true. For healthís sake, however, itís necessary to be honest. Fear has to be acknowledged for what it is because fear cannot heal. Fear is part of the sickness. If curing bodily symptoms is still felt to be more urgent than healing the mind, a convincing cure should be applied; otherwise fear will only increase, making healing more difficult.

This also means that healing simply cannot stop when fearís last resort, physical death, is being experienced. Neither does the sharing of love stop when Spirit lets go of one of its unique expressions in the physical universe. Because Spirit is my only reality nothing real is ever lost no matter what I experience. I just have to be willing to see how our shared reality constantly communicates only love in this world. "My Father is in Heaven," means just this: no attachment in this world, however dear, will hold me back from sharing my love for all and everything as my greatest happiness.

The only way to incorporate forgiveness for everything I may feel guilty about is forgiving everyone Iíve projected my guilt upon. This is a daily practice that keeps me healthy. Thereís no way to realize my wholeness, my real health, without letting go of judgment. I donít need judgment to make my life work. Life works best without my petty interference. To forgive means to join my will with the all-encompassing will of All That Is. I couldnít choose a greater purpose to live for.

The law of eternal abundance states that whatever is being shared does not become less but increases through expansion. There is nothing wrong with thought in itself but if I love the truth itís important to distinguish between two levels of experience my thought can serve: the illusion of a separate and perishable body or the reality of one eternal Spirit. Only thoughts originating in Spirit can heal and make me experience the deathless.

What can I do when someone dear to me is facing death, or when itís supposed to be my turn? First, I need to know what I want. I need to remember my purpose in life; otherwise Iíll just be prey to my own fear. If I want the truth itís enough to keep an open eye, the vision of innocence, and only trust the reality of this moment Ė not my thoughts about the past or the future. A moment of peaceful insight Ė or my spiritual vision beyond the perception of the eyes - might show me that although a body seems to be left behind, no one ever dies. Death is a choice I make to deny the light within; to deny the reality of the love I am; to deny the truth of All That Is. Itís only my fickle faith in what I am that results in a feverish world of fleeting appearances. In this world based on nothing life seems to be a beautiful illusion and death the only thing that is sure. Separative thoughts, however, lose their credibility and attraction as soon as I choose communion, forgiveness, and faith. Yes, faith. If solid faith has been able to build a constantly changing physical universe out of sheer nothingness, how much easier is it to have faith in a reality that already fully exists and never changes.

Healing results from overlooking separation and seeing only oneness; from accepting the perfection of another even when Iíve not yet accepted mine; from alignment of my thinking with the reality of eternal Spirit.

Itís also clear now that I cannot heal myself as a person because healing is a thought of oneness and Ďmyself as a personí is a thought of separation Ė being mutually exclusive they will never join forces.

Like any other thought, healing expands and becomes stronger by sharing it. Healing belongs to all of us without exception and does not need anyone special. Peaceful love is what I am and I can only learn this by teaching it.

First published: October 27, 2001


16. life without death

Itís completely realistic not to accept the finality of death or bereavement. What does make these experiences painful is not their reality but my unwholesome inclination to believe that we are bodies and therefore doomed to perish and lose each other. Whatever I believe my perception and experience will bear out. Only inner peace has no need of concepts or images and therefore is open to the truth.

Anyone who really wants to help me in my state of mortal fear should refuse to sympathize with my useless self-torture. What any helper and any seeker of help need most is the willingness to let inner peace take over. This willingness means that Iím aware of my real purpose in life. It doesnít mean that my enlightenment fully depends on my own effort. Restoring the mind to wholeness cannot be accomplished by anything less than wholeness. Healing can only be the last illusion. No matter how hard I work on it, wholeness is already a fact. A peaceful mind, therefore, is automatically enlightened by insight. Only peace is creative. Only peace can bring me back to the life without death where changeless love expands in stillness.

My unflagging sense of continuity shows that deep inside me is still a sane mind. Not to be able to accept my own or anyone elseís mortality is therefore a totally healthy state of mind. In a life wrapped up in separation it might be seen as a breakthrough of my basic sanity. Again, sorrow doesnít come from sanity but from the conflict between two mutually exclusive thoughts, of which only one is real.

The usual concept of different realities, or levels of reality, supposes that what is depends on changing viewpoints and perspectives. This clearly applies to perception and experience, or the way consciousness relates to the worlds it has created, but not to what is forever. Truth is whole and undivided, and I am still part of it. Free will enables me to choose for or against reality anytime, but the consequences of my choice are unavoidable experiences.

The belief system of physical reality may seem convincing enough to prevent anyone asking for proof of its tenets, but even in my childhood it was already showing serious inconsistencies. Later it became apparent that the quality of some of my own thoughts and feelings clearly belongs to a higher level of happiness than the perishable source of my being: a basic instinct for reproduction and survival. In order for a higher quality to unfold it has to be infolded first and just how would the lower quality level be able to do so? Not even a butterfly would buy that.

If, on the other hand, life is eternal and reality is nothing but love, then I have to accept that until now Iíve been supporting a foolish lie about the world and myself. Only insofar as my existence has been an expression of love has it been real; whatever was not love, simply lacked a source of being and therefore never was at all. Thank God, sooner or later every one of us will have to relinquish this absurd dream of being separated from love but a lot of suffering can be prevented if I do so now, fully conscious. Inner peace will immediately show that reality is completely safe and fulfilling.

Perfection belongs to All That Is. Anything less than the complete truth cannot be perfect. Everything, however, that helps me to become aware of reality is practically true, simply because it works, and therefore itís perfectly useful. This practical perfection is in no way the result of my own effort but without my willingness it wouldnít work. Every aspect of wholeness is needed to make All That Is fully aware of itself and All That Is knows perfectly well how to accomplish this. Thatís why everyone can rely on inner guidance without any need for outside authority. The source of this guidance cannot be seen or heard, yet is more real than anything in the physical universe.

Stillness in heart and mind allows me to listen and look beyond the physical and mental levels to become aware of a deeper consciousness in me that must have been there forever because itís ageless. Being timeless it knows no fear and being wholly peaceful itís only capable of love. Recognizing this still source of love in me even for only a moment immediately changes my outlook on life. By listening to my inner silence I become aware of the underlying peace and unconditional love in everything I perceive and experience.

First published: October 28, 2001


17. the real stuff

Is it realistic to think that perception and experience can prove anything to be true? Does something truly exist just because I see it and perhaps others see it too? Who can prove that we arenít all deluded, like when all of mankind still was seeing the sun revolve around the earth?

And what about things we cannot see? If anyone can set up an instrument anywhere to measure time does that prove that time is real? It merely demonstrates that we can all have the experience of measuring time, doesnít it? It certainly does not prove the reality of that experience nor of time. So, for lack of evidence so far it isnít more than a dream. Apparently we can all share the same dream and very convincingly so because the possibilities to experience anything in a dream are endless. All of this doesnít give the dream a foothold in reality, however, and thereby make it true.

Does science provide the answer perhaps? What science can do very well, is exploring the structure of the physical dream. However, science works with the very same mindset that is being used to create the dream in the first place Ė not a very objective and scientific method, is it? Science in itself, therefore, is not a good starting point for getting anywhere near reality.

And what about our dearly beloved facts? Facts produce evidence only when they fit in with a limited set of assumptions about reality. Facts can only demonstrate what my belief system is like. A solar eclipse is quite a different fact for an astronomer than it is for a sun-worshipper; and for an adherent of non-dualism it may not be a fact at all. So, whatís the use of wanting proof for anything? Just to fool myself?

Are perception and experience independent of the mindset that is needed to postulate the separate existence of anything, to discern it, and to make sense of it? Can anything be freely observed without any contamination by a thought from the past? And if so, would it be recognized and remembered?

Perception apparently is a process that needs a structured mind in order to come into being; otherwise itís non-existent. The mind is basically being structured by the belief that separation is real. If this basic belief didnít exist there would be no need for perception because our wholeness doesnít have any structure and cannot even be known within limits of thought structure. The belief in separation creates the physical universe. No need for a big bang, therefore. Neither did God create this merciless world. The creation of the world is happening right now in my mind, all the time. I am responsible for what I perceive and experience.

Reality is what I am, not what I think. What I am, cannot be reduced to a concept and be true at the same time. Truth is beyond comprehension and therefore cannot be proven. Truth can only be known directly in moments of peaceful insight. Anything that can be proven must be a concept and therefore illusory.

For lack of direct knowledge I simply will have to go by faith alone, as I have been doing all my life anyway because no one has ever been able to prove that anything is real. I just have always accepted for real what I wanted to believe. This belief is a free choice and it determines whether Iíll be part of suffering or part of healing.

As long as there is suffering there is a need for healing. No matter how illusory the basis for suffering may be, this need for healing is always genuine. Suffering means clinging to the illusion of separation. As a sufferer Iím desperately trying to work out my own salvation because only the physical dream, no matter how frightful, seems to offer safe ground. Anything that points to my non-material reality is seen as a threat. This fear is completely irrational, of course, because no one can help me to become whole against my will. No one can let go of my denial except me.

Healing means restoring the mind to its wholeness. Wholeness is being nothing but love. Love is the real stuff that wholeness is made of and only love can cut through the illusion of separation and make whole. Wholeness is in our terms of time always healing itself and making separation undone instantly through its immense love. Separation is an illusory experience, a dream that never really happened and therefore left no effects on reality whatsoever.

Everyone whoís asking for help is a manifestation of wholeness calling for the real stuff Ė the love that I am. Asking really is a gift because it offers me the chance to accept myself as love. By giving all I have to give Iím responding to the call of wholeness Ė the reality I am Ė and thereby receiving the real stuff myself from the One Iíve offered it to. In this exchange of love giver and receiver have become one healing activity.

First published: December 25, 2001


18. the only error

The only error I can make in any situation, is going against my innermost wish. That means denying myself what I really, really want. Not, what the illusion of a separate ego wants but what my being part of All That Is wants. Whatever is supposed to be wrong, this is the mother of all errors. Love is what I am and every loveless thought or act of mine is an onslaught on myself.

Yes, all so-called evil starts with me. Iím not saying this to run myself down. Just imagine, for a moment, that I am the only being left on earth. No others anymore to threaten or to harm me. Would that be the end of evil? Suppose I hit myself then while hammering in a nail. Wouldnít I curse God or the cruel universe all the same? Would the world automatically have become a better place? Would I now finally be able to live and die peacefully? Would this be heaven or might it be just as well plain hell? My habitual self-torture is bound to become evident when thereís no one left to blame.

When I commit such an error of unmindfulness - and it happens often - thereís no need to feel guilty, or fear divine punishment, or karmic retribution. How could I sin against myself? Retribution and punishment belong to the mindset of an unforgiving but illusory ego, not to reality.

Any error can be made undone because it is not real. There is no error that is too big to be remedied because the non-existence of illusions is not divisible by degrees. To let my error be made undone, itís enough, first, to see that Iíve chosen something I really do not want, and next, to let go of it by offering the whole mess to Universal Spirit, God, Buddha Nature, Higher Self, or whatever supreme being I believe in. My Supreme Being can be trusted to turn all wrongdoing into a blessing. Why? Because reality is changeless love and not feeling blessed only means Iím suffering from delusions - which can be healed.

Whenever this healing does not work for me, itís because I think I cannot forgive myself. I do not want to believe itís that simple. I refuse to believe that I have to do nothing, except be willing to accept. As a being living in conflict with itself I do believe that evil is real and that I am punishable by death.

For these intense feelings of guilt the only remedy left is forgiving someone else first, because my willingness to overlook any errors clears up the mess both inwardly and outwardly at one sweep. This means that I finally can accept forgiveness for myself too. Forgiveness is a change of mind that heals and healing is very contagious. The other will be more forgiving, too, and receiving forgiveness in return is a most convincing proof of my loveís reality. Therefore, in order to free myself from guilt and be at peace with myself again I need to forgive the other. Since blaming others for the errors Iíve projected on them is my usual behavior, it isnít hard to find someone I can forgive and thereby set myself free.

Now, what about the unforgivable acts of others towards me? If all evil starts with me, wouldnít healing have to start with me too? If itís all about accepting the love I am, could I leave that to others? In situations like this I need unconditional surrender to my Supreme Being more than ever because my deluded mind cannot heal itself. If we cut out all the spiritual crap it simply boils down to this: I must ask for help. That my asking happens to be the beginning of surrender and that help will therefore inevitably come, is not my concern now. Just ask.

First published: December 31, 2001


19. responsible, not guilty

Who is responsible for what I experience?
Iím responsible for what I believe to be true. Iím also completely free to believe whatever I want. Every desire is a choice I make. Accepting my responsibility means accepting my free will and guilt has no dominion over a free heart. However, no form of belief is without consequences because belief is what shapes my perception and stages my experiences. Even the experience of a physical universe, including a body with sensory perception, all kinds of bodily states, sickness, and death, cannot exist without a strong belief to uphold it. This particular belief is one in which I have invested a lot of time and energy. That huge investment of mind power has made the physical universe into something very convincing for the dreamer.

How do I get in touch with reality?
No matter how big the investment of physical dream power it still has not made any impression on reality whatsoever. Because it never happened any illusion can easily be made undone. Not by the dreamer lost in his own nightmare, of course, but by the Undivided One who knows reality by never having been anything else. Both are using the same mind but only One has real knowledge and that makes spirituality - connecting with what I am - utterly practical. Real help is not an invasion from without but a resurgence from within. This cannot happen as long as I want to be in full control of my own salvation. However, my reluctant willingness to let go of dreaming and to accept what I am is more than enough to make an opening for reality in my awareness. It will never happen against my will and it will never be more than Iím willing to accept, which may not be much; honesty, then, compels me not to blame abundant reality for the poverty I wish to keep. As long as Iím still mostly identified with the dreamer I will experience any undoing as a miracle but in fact itís a correction of perspective, necessary only until Iím fully restored to my right mind.

Is there anything real to hold on to?
Just as much as I believe anything to be true Iím also blind and oblivious to anything outside my belief system. This I need to remember constantly when I follow my still tottering faith in what I am. Faith, no matter how imperfect, is a powerful act of love and my love will always protect me because itís the only thing thatís real in this world. As long as the old belief hasnít yet completely been shed Iíll have to keep going in spite of fearful appearances. I could dramatize this by describing it as walking through fire or running the gauntlet of my own ghosts, but I prefer to see it soberly and sanely. This world is entirely devoid of facts. For me, therefore, itís simply a matter of letting go of fear by choosing the love I am, again and again, and again. All thatís subject to change is an appearance created by belief; itís not a fact itself, not even when the change is inspired by reality. Nevertheless, when change is supported by faith in an as yet unknown reality the illusion will be used beneficially until the mind has been restored to its wholeness.

How can I tell fact from fiction?
Having faith in the reality of my wholeness makes it easier to see that all so-called facts are nothing but fiction. Just consider how strongly Iíve often defended my own version of reality and immediately it becomes clear that it was merely a fearful belief, not an all-encompassing reality everyone can safely rely on. If it can be threatened it cannot be real. Whatever can change is an illusion, a matter of thought. When all matter of thought is removed from my mind, if only for a moment, Iím left with an awareness of our changeless reality of total peace and unconditional love. Thatís a close encounter with a real fact.

Why does being responsible not involve any guilt?
Thereís really no need to feel guilty about what I choose to believe because Iím the only one to suffer from any choice thatís not in accordance with the peaceful reality of All That Is. I cannot sin against myself. Suffering is not wrong; just painful. Any choice that involves separation from another being, no matter whether Iím going for it as a martyr or an executioner, separates my awareness from reality. Being in a state of separated awareness means Iím not at peace with myself. How could I? Thereís no safety outside reality. Even physical pain can sometimes be experienced in peace but suffering cannot, being nothing but resistance. Separation is the source of all suffering and only when I resist my physical pain, ailment, or discomfort does it become prolonged suffering.

Where does the illusion of guilt come from?
Although guilt has no basis in reality, itís inseparable from separation. The belief that I can separate myself from the undivided whole that I am, is based on my own false judgment alone. Thinking in separative mode about reality Iím altogether out of it, yet my verdict is fixed. The idea of a possible division in reality sets me up as the judge of good and evil. This illusory power is what the Bible describes as the Tree of Knowledge. Judgment based on self-made knowledge has nothing to do with reality, of course, but it is the cause of all fear - the illusion of not being loved.

How does guilt work?
Because I have established separation as a reality guilt becomes inevitable. Being entirely on my own now I feel threatened by the greater being. Forgetting that love knows no bounds and is therefore unassailable I fear the same attack that I used against it. Guilt means believing attack is real and attack is what I deserve. Not for a moment do I realize that this doesnít have to be; that itís only the result of a choice I can change again and that it never really happened. No sir, I believe in attack and therefore have to be deadly serious about guilt. The fear of attack by everything I seem to have attacked makes guilt an unbearable feeling. So, before I know it Iím already angrily projecting my attack on the outside world that my attack created in the first place, saying things like ĎItís not my fault. This world is full of dangers causing death and destruction. I have to protect and defend myself against it.í Thatís a trick learned very early in life. If I can impersonate a body thatís far from safe itís only a small step to give more of myself away in projection on other bodies - leaving me powerless and all the more angry for it.

How do I keep myself imprisoned?
Fearful projection doesnít make my judgment undone. It only puts the cause of guilt beyond my reach. Projection is the perfect crime against myself. Locking myself up and throwing the key away keeps me securely imprisoned in my own guilt system - which is just another way to describe a life of smothered suffering with occasional outbursts of violent anger. Is it a surprise, then, that my bodily experience reflects this belief system as lack of energy, sickness and mishap? Without a willingness to choose love again and thereby to let go of my fear I cannot accept my responsibility for what I experience and enjoy the freedom and power of love.

Can what is real ever be lost?
Remember that Iím completely free, fully at peace, and forever loving without bounds, and yet choose to identify myself completely with a perishable and loveless body that has no reality beyond the realm of ever changing appearances. Death is only a way to shed everything thatís not real about me and as such is part of every moment that Iím fully living. All that is really Ďmeí will be so forever.

How can I be of help in my own salvation?
No separated mind can avoid being touched somehow by reality but by just adding all my willingness to it salvation will practically have free play. Patience and faith, being acts of love and loving desire, make for a speedy awakening. Anxiety, doubt and fear only put up more resistance, thereby prolonging the suffering. If it doesnít go fast enough I can be sure Iím still clinging to poverty-by-separation rather than surrendering to my boundless abundance. Cherishing a love of the truth will gradually reveal truth in every aspect of life. By allowing my thought system to change I can open myself to experiences of healing. Change comes natural to a thinking mind but only under the direction of reality itself can illusory changes be used to restore changeless peace to my mind. Changeless peace is what a silent mind knows without any interference of thought.

Will I accept my freedom to choose again?
It takes a thought to subtract anything from All That Is. A thought that, insofar as it separates from love, only can create fearful appearances. Without thought no separation. Without separative thinking no fear, no universe, no plants, no animals, no humans, no you, no me, no God, even. Just Oneness, beyond any imagination. Reality is all encompassing and therefore beyond the grasp of anything less than whole. However, in our individual approach of changeless reality an infinite number of different viewpoints, and consequently experiences, is possible, of which I may choose many in succession. No viewpoint can contain the truth but some do point at it more or less accurately, at least for a moment. Truth is something I recognize by the peace it produces in me in spite of everything. A viewpoint works for me as long as it helps me in letting go of fear and bolstering my faith in the infinite love I am. The inner peace that inevitably results from it welcomes me home. No need to run from home anymore when Iíve finally accepted that Iím responsible for my own free will.

First published: February 08, 2002

20. Grief and peace ...

Especially in times of grief I don't need words, I need peace.
Peace of mind. Inner peace.
It's not impossible. It's just the furthest thing from my mind.
It takes a conscious effort to let go of every thought and allow peace to set in.

Thoughts, no matter how painful, at least give me the idea that I exist.

They may be quite insane, but I cling to them.

My fear of healing is far greater than my fear of death.

In death I'm still part of this crazy world of separation, in peace I'm not.

If I want to be free, really free, I need to be in peace.

All peace comes from God. It's the reality of God. The only reality.

Nothing relative there, it's total.

It's what I really am.


First published July 20, 2014


21. at the core of it all


The world does not exist outside my own mind. What appears to me as a world is at every moment the faithful representation of my thoughts. This goes as far as imagining myself here in a mortal body. In human form I represent thoughts of separation that started in my mind long before this body was born and, unless I am inexplicably struck by enlightenment, will go on after its death.


When I see a world of pain and suffering I see an image made up of my insane thoughts, which are the inevitable result of my decision to exist separate from God's Love, Peace and Happiness Ė separate from the one and only reality that is God. In reality this never happened because it is impossible, but the power of mind, the mind I still share with God, is making this living hell of separation a totally convincing experience, like a nightmare from which I cannot escape Ė until I decide to accept the Truth again.


This is where meditation and mystical prayer prove to be of great practical value in taking away from hell its only reason for existence: my mad defense against the Truth. Each moment of inner peace calms down the storms of madness in my mind. And because the mind is one, any moment of peace anytime, anywhere is bringing healing to everybody's mind all the time, everywhere.


I make the world and I am responsible for bringing it to peace.


By allowing my mind to become still and peaceful all my dark insanity is exposed to the light of Truth that lives in me forever. This is a meeting of love in which even the most horrible illusion of separation is forgiven and instantly dissolved. It is always the Whole that heals. Anything less will not do. Wholeness is total and impersonal, but more intimate than any notion of selfhood.


When I see a happy world, my real thoughts are represented. These are the loving thoughts I share with God and all of His creation.


No-one can be left behind. No-one attains enlightenment on his own, awakens all by himself or goes to Heaven alone. All this rising of awareness is just another word for healing, and healing restores the one and only mind to its Wholeness.



First published August 18, 2014

22. Peace is the natural state of mind

Peace is the natural state of mind,

lack of peace the normal state.


The whole art of living consists

in making the natural more normal.


Peace was never lost, it is still here

where I am constantly overlooking it.


Peace is closer and more intimately mine

than my own heartbeat.


Why, then, do I not experience it?

Simply, because I do not want to.


I am afraid I will get lost in peace.

Happiness is not for the faint of heart, it seems.


With my miserable little self I know what I have got

and suffering is so much more familiar.


Therefore I am running my own little project

and I do not want any interference from reality.


My body and the world in which it seems to exist

are the representation of my own state of mind.


I have come to live here in my own projection,

my own imaginary universe.


Projection depends on dualistic thinking

and peace lies beyond all forms of dualism.


Projection is unconscious and I cannot perceive

anything in this world that I have not projected.


However, at every moment I can still choose

another interpretation of what it is I see.


That turns the tables on my state of mind

and my experience of this world will show it.


If I recognize this world in my own divisive thoughts,

I have found the cause of my unhappiness.


Every judgment I make, no matter how subtle,

blocks my experience of stillness and peace.


In order to be at peace I must

become aware of what I am doing.


Mindfulness is a way to practice awareness

of my inclination to judge everything constantly.


Being mindful means letting thoughts be,

no matter how sad or happy they may seem.


Every attribution of a quality is a judgment

that carries me away from peace.

If thoughts are bothering me,

it is because I judge them to be real,


That belief gives them the power of my mind.

Without that power they are harmless.


My attempts to be mindful will fail many times

but quietly trying again is already a realization of peace.


There is nothing that still needs to be achieved.

The goal is reached in going without condition.


Writings in Dutch


1. wat ik werkelijk ben

Onecht zijn is ongelukkig zijn. Daarom is het voor mij van levensbelang dat ik geen afbreuk doe aan wat ik ben. Ik moet weer leren om getrouw te zijn aan mezelf en beseffen wanneer ik onecht ben. Op zichzelf is echt zijn niet moeilijk; ik ben het immers van nature. Ik heb me echter aangewend om mezelf constant te overstemmen met onrustige gedachten, gevoelens en gepraat. Dat doe ik uit angst voor mijn ware aard, want ik ben al vroeg gaan geloven dat liefde iets is wat geheel buiten mij bestaat en dat ik eigenlijk geen liefde waard ben. Daardoor durf ik mezelf niet meer recht en onbevangen in de ogen te kijken. Liefde lijkt nu iets schaars geworden waarvoor ik mín uiterste best moet doen en ik kan niet meer vertrouwen op het meest natuurlijke in mij.

Om me bewust te worden van mijn echtheid en onechtheid is stil gewaar zijn nodig. In stil gewaar zijn geniet ik van kleine dingen die onbekommerd de vreugde van het leven zelf manifesteren. Het leven is eeuwig. De dood is slechts een misvatting, ingegeven door angst, waardoor het leven gezien wordt als een tijdelijk verschijnsel. In die macabere denkwijze begint mijn doodgaan al bij de geboorte. Stil gewaar zijn maakt vanzelf duidelijk wat echt is en wat niet. Geen enkele onrealistische gedachte kan een onbevangen blik doorstaan. Gedachten zijn helemaal niet nodig om volledig te leven. Gedachten zijn evenwel onmisbaar als ik de dood in stand wil houden. Zo denk ik mezelf telkens opnieuw een lichaam toe dat in een rauwe, materiŽle wereld een hopeloze strijd moet voeren om een tijdje te overleven. Waar zou het lichaam zijn zonder een geest die erin gelooft?

Het lichaam is niet wat ik ben. De fysieke wereld is niet de werkelijkheid. Als ik geen contact heb met de werkelijkheid, zijn zulke illusies heel overtuigend en angstaanjagend. Ik kan er helemaal in kopje onder gaan. Dat is heel menselijk. Maar hoe ik er ook in ondergedompeld lijk, op mijn werkelijkheid hebben ze niet de minste indruk gemaakt en daar ligt altijd weer mijn redding. Ik kan elk moment opnieuw kiezen wat ik geloven wil. Mijn waarnemingen en ervaringen zullen vanzelf weergeven wat ik geloof dat waar is. Zo heb ik uit vrije wil mijn wereld gemaakt en zo zal hij ook weer vergaan. Er is geen enkele reden voor ongerustheid, overigens, want ik kan alleen maar dat van de werkelijkheid ervaren wat ik zelf wil accepteren.

Illusies bieden geen houvast, omdat ze in werkelijkheid niets zijn. Daarom kunnen ze ook geen bedreiging vormen voor wat echt is. Oneindig veel illusies bij elkaar genomen zijn nog steeds helemaal niets. Wat verloren kan gaan, heeft nooit bestaan. De werkelijkheid is onveranderlijk. De dood is dan alleen nog maar een manier om alles wat onecht is los te laten, zoals onechtheid verdwijnt op elk moment dat ik ten volle leef.

De werkelijkheid is ťťn en ongedeeld en dus totaal niet gebonden aan tijd en ruimte. Sommigen noemen het God of Al Dat Is. Het wezen van de onveranderlijke werkelijkheid is vrede, vrijheid, vreugde en liefde. Al het geschapene is niets anders dan een uitbreiding van die tijdloze en onstoffelijke werkelijkheid. De werkelijkheid is mijn echte houvast, mijn bestaansgrond en mijn levensbron. Door de eeuwigheid te blijven proeven in alles wat voorbijgaat, blijf ik in contact met de werkelijkheid en vrij van angst. En wat zou die smaak van eeuwigheid anders kunnen zijn dan de vrijheid, vreugde en liefde in mijn eigen hart ó mijn innerlijke vrede? Liefdevolle gedachten zijn onvergankelijk en hun uitwerking op alles is het enige dat echt is in deze wereld.

eerste publicatie: 22-02-20


2. niet tussen mijn oren

De wereld is wat ik wil zien. Dat geldt voor al mijn ervaringen. De wereld is er slechts ťťn van.

Er is nooit bewezen dat de wereld ook bestaat buiten het bereik van mijn ervaring. Dat de wereld absoluut zou bestaan, is niet meer dan een veronderstelling. Alle bewijzen ervoor zijn gebaseerd op waarneming en/of ervaring. Betrekkelijkheden dus, zonder ook maar enige steun van iets dat van zichzelf absoluut waar is. Logisch klopt het ook niet, want alles wat absoluut is, moet onveranderlijk zijn en de wereld is dat duidelijk niet.

Wat is dan realistischer dan de fysieke wereld te beschouwen als een illusie? Illusies en de ervaringen die eruit voortkomen worden bepaald door wat ik zelf geloof dat waar is. Nou, dat lucht even op, zeg! Als de relatieve waarheid slechts gebaseerd is op een onbewezen veronderstelling van mij, dan kan ik net zo goed iets anders kiezen. Alle zwaarwichtige conclusies over de toestand van de wereld en mijn plaats daarin, kunnen nu de prullenbak in.

Ik hoef me alleen maar bewust te worden van mijn gedachten, en vooral van de grondtoon daarin, om dagelijks te kunnen constateren dat mijn waarnemingen en ervaringen bepaald worden door wat ik geloof. Er zijn maar twee grondtonen, die bovendien niet tegelijk kunnen klinken: liefde en angst. Wat ik in feite altijd hoor, is ofwel werkelijkheid, ofwel illusie. Een neutrale toon bestaat niet.

Mijn geloof zit natuurlijk niet "tussen de oren," want een lichaam met oren en een hoofd daartussen behoort ook tot de illusie van een fysieke wereld. Het brein is niet de geest die gedachten en beelden vormt. Dat wordt nu zelfs voor sceptici duidelijk bij onderzoek van bijna-dood ervaringen, waarbij er geen enkele hersenactiviteit meer is en de "patiŽnt" toch allerlei indringende ervaringen heeft.

Als ik niet zou geloven in het bestaan of niet-bestaan van iets, zou ik ís ochtends niet eens mijn ogen open durven doen. Juist omdat ik geloof, heb ik de vrije keus om mijn geloof en daarmee de wereld te veranderen. Ik hoef niet te wachten totdat "anderen" hun leven hebben gebeterd. Als de wereld een illusie is, dan is de afgescheidenheid van "de anderen" dat natuurlijk ook.

Ondertussen blijft onze absolute werkelijkheid onveranderlijk wat hij is, volkomen onbedreigd door wat dan ook. De echte waarheid kan prima voor zichzelf zorgen en hoeft dus niet te worden verdedigd. Iedereen wordt onvermijdelijk door die waarheid aangetrokken en altijd door welke illusie dan ook heen geleid. Ik ben alleen verantwoordelijk voor wat ik op dit moment zelf geloof en dientengevolge zie en ervaar. Als ik me verzet tegen mijn innerlijke gids, duurt het ongelukkig zijn in "de tijd" gewoon veel langer, maar niet eeuwig.

Als ik open sta voor de echte waarheid, die ik ervaar als mijn innerlijke gids, dan ben ik vanzelf begaan met wat "anderen" zichzelf allemaal aandoen. Het werkt echter niet heilzaam als ik als afgescheidenheid daar tegenin ga. Dan versterk ik alleen maar de illusie van angst. Al dat ongeheelde helen, dat preken en bepraten wekt agressie op, want een ongelukkig mens ziet zich door alles bedreigd.

Die afweer zit niet in de ander, want afgescheidenheid is een illusie. Ik begin altijd zelf, door de ander als iets buiten mij te beschouwen. De rest van mijn ervaringen wordt daar vanzelf door bepaald. Als ik een ander echt wil helpen of helen (wat iets anders is dan iemand met activiteiten lastig vallen vanuit een schuldgevoel), zal ik dus eerst wezenlijke heling, of vergeving, voor mezelf moeten accepteren. Dat is meteen ook genoeg, want het heelt de gescheidenheid, die in feite het enige probleem is. Daarom helpt bidden, ofwel heilzaam gebruik maken van mijn innerlijk, ook.

Wat ik bijvoorbeeld voor een stervende kan doen, is bij hem/haar gaan zitten en simpelweg vertrouwen op de werkzaamheid van mijn liefde, mijn innerlijke vrede. Dit is bidden in zijn hoogste vorm - en het heelt vanzelf, voorbij alle wereldse grenzen.

Omdat dit een werkzaamheid van de onsterfelijke geest is, werkt het bij iedereen die mijn hulp nodig heeft en zonder dat we zelfs maar fysiek bij elkaar hoeven te zijn. Liefde en vrede zijn volkomen werkelijk en behoren dus niet tot de fysieke illusie, maar zijn daarin wel werkzaam. Ze zijn zelfs het enige dat er echt aan is.

Iemand die angstig is, klampt zich vast aan de illusie van afgescheidenheid en zoekt dus steun daar, waar hij in feite niet bestaat. Niettemin wordt ook die mens constant beÔnvloed door alle liefdevolle gedachten die naar hem/haar uitgaan. Een knuffel of een arm om mín schouder zijn heerlijk, maar wat in feite heilzaam werkt is niet het contact van moleculen met elkaar maar de geest die in liefde zichzelf herkent, ongeacht fysieke grenzen of verschillen. Dat is de hartverwarmende energie die wordt uitgewisseld in elk liefdevol gebaar, in elke liefdevolle gedachte.

Ook in deze wereld is oneindig veel meer van de werkzaamheid van die energie te zien dan je uit krant of tv zou kunnen opmaken. Zelfs de illusie van de wereld bestaat alleen maar bij de gratie van liefde. Als ik er oog voor begin te krijgen, kan ik eindelijk weer bewust deel gaan uitmaken van die zich eeuwig uitbreidende, liefdevolle en vreedzame energie.

eerste publicatie: 07-03-2002


3. angst

Wat is de grootste angst?

Misschien wel de angst dat er voor angst geen plaats meer is. Soms kan ik mezelf op een schuwe blik betrappen als ik in de spiegel kijk. Alsof ik bang ben om mezelf onder ogen te komen. Vermoedelijk schaam ik me op dat moment een beetje en wil ik niet nog harder getroffen worden door mijn eigen, liefdeloze oordeel. Mijn schaamte geeft aan, dat ik onbewust de hardheid van mijn oordeel al heb gevoeld. Mensen gaan zelfs zover dat ze zich uit schaamte van het leven beroven. Schaamte is dan een grotere angst geworden dan angst voor de dood.

Waar begint het?

Het oordelen dat tot schaamte leidt, is zelf ook niet vrij van angst. Waarom voel ik me geroepen om te oordelen? Dat is meer dan een onschuldige gewoonte, want ook als ik het opmerk, verzet het zich krampachtig en hardnekkig tegen loslaten.

Dat zegt veel.

Er is iets dat me hierin nauwkeurig de weg kan wijzen. Het werkt altijd, omdat het niet alleen de wegwijzer maar ook de weg is. Je zou het een spirituele thermometer kunnen noemen. Daaraan kan ik op ieder moment aflezen hoe ver ik van huis ben. Maar dat besef opent tegelijk ook de deur tot de werkelijkheid die ik ben. Het is voelbaar als warmte of kilte in mijn hart en straalt soms ook fysiek zo in mijn borst uit. Het valt op, dat oordelen en warmte in mijn hart nooit samengaan. Kilte wordt door oordelen nog verder versterkt, maar is er niet het gevolg van, want aan het oordelen gaat nog iets vooraf. Dat is het moment waarop ik terugschrik.

Terugschrik voor wat?

Het feit dat ik hier met mijn gedachten niet gemakkelijk bij kan, zoals ik wel eindeloos over de dood kan prakkeseren, wijst erop dat ik aan de wortels van mijn angst sta. Op dit punt voelt mijn oordelende zelf zich in zijn voortbestaan bedreigd. De kou zet namelijk in op het moment waarop ik mijn werkelijkheid van onvoorwaardelijke liefde niet meer van harte durf te accepteren. Als ik evenwel op dit moment nog ťťn stapje verder doe, in plaats van terug te schrikken ...

... ben ik thuis.

Het aardige is dat ik altijd een heel gezelschap mee naar huis breng. Alles wat ik op mijn dwaaltochten ver van huis aan angsten heb verzameld, komt nu ook thuis met mij. De warmte van mijn hart vertelt me dat hier in huis alles omvattende liefde heerst en mijn vertrouwen zegt me dat die liefde eeuwig is.

Natuurlijk vlieg ik het volgende moment al weer de deur uit, de tuin in, de straat op, de wereld in, weg van huis. Als ik eeuwig thuis kon blijven, zou ik niet hier zijn.

Deze onvolmaaktheid is heel zinvol, als je het vanuit het oogpunt van liefde bekijkt. Liefde wil niet anders dan met alles in contact komen om haar helende warmte mee te delen.

Voor mij lijkt het of ik vaak verdwaald ben, maar liefde weet dat ik met vaste hand geleid word naar alles wat mij nodig heeft om met liefde in contact te kunnen komen. En dat is voor mij gelijk de weg terug naar huis. Ja, ik ben de weg naar huis voor alles wat in angst verdwaald is, inclusief mijn onwetende ikje. In liefde lost angst spoorloos op, wat dus de moeder van alle angsten is. Ik hoef alleen maar te beseffen, dat ik in werkelijkheid niet angst ben maar verlossing.

Het is onvermijdelijk dat dwaze denkgewoonten zich aan mijn geest proberen vast te klampen, omdat die het enig reŽle houvast biedt. In angst bestaat geen houvast en daarom heeft juist angst er echt behoefte aan. Op die manier trekt de liefde die ik ben, vanzelf alles aan wat geheeld moet worden.

Nu is het ook duidelijk dat ik nooit echt van huis ben. Na een nare droom word ik altijd weer wakker in mijn eigen bed en alles wat zo reŽel bedreigend leek, is dan vervluchtigd.

Er wordt niet veel van mij gevraagd, want alles is er al en veelheid is iets dat ik alleen maar droom. Het is genoeg om niet terug te schrikken voor de liefde in mij, bereid te zijn om ermee vertrouwd te raken, op elk moment te willen leren wat de liefde die ik ben, is, ..... hoe het voelt, proeft, ruikt, hoe het werkt, hoe het heelt.

eerste publicatie: 22-02-2002


4. belangeloosheid

Onvoorwaardelijke aandacht kan nooit genoeg worden verspild. Er bestaat in werkelijkheid niets, maar dan ook helemaal niets, wat dat onverdeeld aandachtig zijn niet waard is.

Aangezien illusies niet echt zijn, kunnen zij niet zelf profiteren van die onvervalste aandacht, dat onverschrokken luisteren, maar degene die illusies koestert, des te meer.

Deze aandacht zonder oordeel is iets waar ik mezelf altijd weer in neer mag laten. Overgave is geen inspanning. Liefdevolle aandacht is moeiteloos. Het is wat ervaarbaar wordt, als mijn verzet, in welke vorm dan ook, even wegvalt. En illusies zijn verzet tegen de waarheid, net als de oordelen en angsten die ermee verweven zijn.

Het kan best zijn, dat mijn Ďluisterení begint met het oordeel, dat wat ik nu hoor, nergens op slaat en dat ik wel wat beters heb te doen. Maar als ik dat nu eens rustig laat zijn, en wacht, en kijk, en voel wat er gebeurt, als ik gewoon ontspan en het echte luisteren een kans geef? Het heeft maar een greintje bereidwilligheid van mijn kant nodig, om me een heel andere ervaring te kunnen verschaffen.

Dan blijkt dat vooral ik degene ben, die dit belangeloos aandachtig zijn hard nodig heeft en dit al veel te lang heeft gemist. De ervaring die deze aandacht me schenkt, leert me weer iets van mijn eigen, onbegrensde liefde kennen. Een hogere kennis en een grotere vreugde is er niet. Vandaar, dat deze aandacht zijn eigen beloning is. Vreugde heeft immers geen enkele behoefte aan beloning. Vreugde is volledig kunnen zijn wat ik ben.

Wat ik belangeloos doe, komt onvermijdelijk ten goede aan het geheel dat ik ben. Vreugde is immers iets dat niet gehoorzaamt aan de wetten van deze wereld. Ik hoef dan ook geen treurige boekhouding bij te houden van wat ik deze of gene nog aan gaven of gunsten schuldig ben, of omgekeerd. Liefde zonder voorwaarden hoeft niet te worden terugbetaald, maar mag gewoon worden weggegeven, rondgestrooid en in volkomen losbandigheid verkwist. Deze grenzeloosheid zal nooit kunnen opraken, alleen maar eindeloos toenemen, omdat ze zich volledig in alles uitleeft.

Belangeloze liefde hecht geen bijzondere waarde aan zichzelf, omdat ze in alles en iedereen alleen maar haar eigen identiteit ontdekt. In de uitbreiding die ze daarmee aan zichzelf geeft, ontvangt ze zichzelf meer dan volledig terug. Deze liefde die tegelijk vreugde is, eist dus ook geen dankbaarheid. Dankbaarheid kan immers geen tekorten aanvullen, omdat ze, net als liefde, niet in schaarste gelooft. Ze is niet het resultaat van berekening en komt dus ook niet voort uit opoffering of een gevoel van verplichting of schuld. Dankbaarheid is een spontane uiting van onbegrensde vreugde. Het is het lied waarmee de schepping onophoudelijk de Schepper dankt voor haar bestaan in alle mogelijke vormen. Het is de eeuwige uitwisseling van vreugde tussen Schepper en schepping.

Alles wat ook maar in enige mate belangeloos wordt gedaan, is in die mate een schepping van liefde en dus eeuwig. Het liefdevolle kan niet verloren gaan en blijft altijd ten dienste van het geheel werkzaam. Voorzover iets met een bijzonder oogmerk voor iemand wordt gedaan, is het een werkzaamheid van het ego en dus net zo onecht en illusoir als het ego zelf. Daardoor brengt het in werkelijkheid niets tot stand en wekt dus ook geen oprechte dankbaarheid op.

Het opzettelijke is er alleen maar op uit om een gevoel van schuld bij de ander op te wekken: "Nu sta jij bij mij in het krijt." Niettemin kan er in iemands bewustzijn zoveel vreugde aanwezig zijn, dat zij zelfs in mijn berekenend handelen een reden ziet om dankbaar te zijn. Maar dat is dan vooral een uiting van haar onbegrensde overvloed, niet van de mijne.

Op die manier zuivert onvoorwaardelijke aandacht mijn handelen ook van alles wat niet echt is. Alleen wat echt is Ė dus elk element van liefde dat het bevat Ė blijft bestaan. Al het andere wordt door de werkelijkheid niet eens gezien en verdwijnt zodra ik het zelf loslaat.

Ik geloof niet echt in een persoonlijke God, maar om praktische redenen wel in een puur persoonlijke benadering van God (de Universele Geest, Al Dat Is, of de ongedeelde werkelijkheid die ik ben). God, of hoe Zij ook heten mag, heeft mijn gebed niet nodig, maar ik heb het in de illusie van afgescheidenheid vooral zelf hard nodig. Want het zijn mijn oordelen, mijn blokkades, mijn angsten, die moeten worden opgeruimd en dus moet ik gewoon werken met wat mij het meeste vertrouwen inboezemt, wat mijn liefde wekt en wat mijn ogen van onschuld opent. Vandaar de zeer persoonlijke vorm van elke weg die daadwerkelijk bevrijding brengt.

Ik heb eigenlijk maar ťťn probleem en dat is de illusie van afgescheidenheid, maar die vermomt zich in vele gedaanten. Zolang ik in welke gedaante dan ook niet het ene en enige probleem wil herkennen, blijf ik een willoze prooi van mijn angst.

De waarheid ligt voorbij elke vergankelijke vorm van kennis en ervaring. Maar er zijn bepaalde gedachten, gepaard met ervaringen die eruit voortkomen, die de mist aanzienlijk minder dicht maken. Daardoor wordt er meer zichtbaar van wat de aarde allemaal echt weerspiegelt. Als ik toch projecties voortbreng, laat de projectie dan vooral helder en bewust zijn. Dat scheidt het kaf wel van het koren, want een projectie van angst wil zichzelf niet tegenkomen, maar een projectie van liefde wil alleen maar in alles zichzelf herkennen, zelfs in een uiting van angst. Zo leer ik wat het ego niet is. Het niet bestaande ego kan in werkelijkheid immers niet direct gekend worden. En zo leer ik vanzelf wat ik wel ben.

Er rust in meditatiekringen soms een soort taboe op het hebben van gedachten, maar een taboe is ook een gedachte. Dus waarom dat mechanisme van gedachten dan niet inzetten voor de aanzet tot bevrijding ervan? Sommige gedachten hebben op mij een verstillend effect. En zo zijn ze ook bedoeld.

Ik moet voorlopig nu eenmaal werken binnen de illusie, althans voor zover ik zelf iets kan Ďdoení. De Universele Geest komt me in de droom van deze wereld heel ver tegemoet. Zolang mijn denken in dienst staat van overgave aan de Universele Geest, kunnen er geen grote ongelukken gebeuren, want door die belangeloosheid staat de brokkenmaker die ego heet, praktisch buiten spel.

Het gaat er alleen maar om te accepteren, dat ik met mijn diepste innerlijk bewust in verbinding kan staan en dat daar absoluut geen spirituele hoogstandjes voor nodig zijn; dat mijn ontwapening nu gewoon kan beginnen. Als het idee op zichzelf me maar aanspreekt, kan ik het gebruiken. De wereld is dan eventjes niet meer de weerspiegeling van mijn eigen onrust, maar van mijn innerlijke vrede.

eerste publicatie: 24-02-2002


5. heling

Liefdeís hulp in vermomming

Dit is geen toevallige ontmoeting. Wij hebben iets met elkaar: dit probleem en ik. Het is een zeer intieme aangelegenheid. Hier moet niemand tussen komen. Ik zal er een goed plekje voor vrij maken, zodat het zich geborgen weet in mijn aanwezigheid. Alleen dan zal het zich aan me durven openbaren zoals het is. Het is net zo bang als ik en heeft dus net zoín wezenlijke behoefte zich geliefd te voelen.

"Luister," zeg ik tot mezelf, "wees stil, wees geduldig en laat het voor zichzelf spreken. Veroordeel het niet, want dan wordt het weer buitengesloten. Daarmee versterk je zijn angst alleen maar. In zijn angst zal het nog wanhopiger pogingen doen om tot je bewustzijn door te dringen. Dan wordt het voor ons beiden alleen maar pijnlijker."

Het zal gekomen zijn, om mij aan iets te herinneren. Misschien, om me te tonen wat ik mezelf nog niet heb vergeven. Ik heb dit nodig om vergeving te leren. Het kan me laten zien welke blokkade ik tegen het ervaren van liefde heb opgeworpen. Het is liefdeís hulp in vermomming. Als ik het zelf reeds had kunnen oplossen, bestond het niet.

Aanvaarding zonder oordeel

"Help mij," vraag ik, "om dit niet te zien door de ogen van angst maar zoals U het ziet."

Mijn hart openen is het wezen van yoga beoefenen, is religie in praktijk brengen, is elke therapie voltooien. Daar heb ik geen speciale houding, oefening, rituelen, symboliek of behandeling voor nodig. Het kan heel goed zonder, maar het mag gerust ook mŤt, als dat mij helpt. Het in verbinding zijn via mijn geopende hart is waar het om gaat.

Als ik mijn behoeften van dit moment erken zonder eraan vast te houden, ligt de weg waarlangs heling kan komen, vanzelf open. Het betekent, bijvoorbeeld, dat ik mijn woede van dit moment erken, maar hem niet probeer te rechtvaardigen, geen schuldige zoek, noch in anderen, noch in mezelf. Door simpelweg de aanwezigheid van mijn woede te erkennen, accepteer ik mijn verantwoordelijkheid en bevrijd ik mezelf en anderen van schuld. Mijn verantwoordelijkheid voor mijn woede accepteren betekent, dat ik de roep om liefde beantwoord, die vanuit dit afgescheiden stukje bewustzijn op klinkt.

Erkennen en accepteren is mijn oordelen opgeven. Dit is overgave, iets waar ego niet toe in staat is. Daarom is overgave op zichzelf al de overstijging van ego.

Elke situatie, elke gemoedstoestand, elke relatie kan ik door mijn erkenning en mijn niet-vasthouden een rechtstreekse weg naar mijn hart bieden. Alleen via mijn hart kan alles wat ik ervaar van zijn afgescheidenheid worden verlost. Er is niets dat niet dolgraag met mij verbondenheid wil ervaren. Er is niets dat mijn diepste wens niet kent. Heling is geen particuliere maar een universele aangelegenheid. Daarom heeft heling geen speciale instrumenten, omstandigheden of personen nodig. Alles blijkt ervoor geschikt en voorbestemd. Heling komt tot stand door mijn gevoelens niet te ontkennen en er niet aan vast te houden. Erkennen en vrijlaten is alles wat ik kan doen en meer is niet nodig. Daarmee verdwijnt eenvoudig de blokkade die ik tegen het ervaren van liefdeís aanwezigheid heb opgeworpen.

Vervullende een-zaamheid

Zonder een-zaamheid is het ervaren van verbondenheid onmogelijk. Een-zaamheid is zijn als ťťn, niet in mezelf verdeeld, verzoend met alles en vooral met mezelf. Meditatie is een manier om een-zaamheid te ervaren, om te wennen aan verbonden zijn. Meditatie lijkt dan ook nergens op, het stelt niets voor. Voorstellingen en vergelijkingen heffen mijn een-zaamheid immers op. Ze brengen innerlijke verdeeldheid, afgescheidenheid, angst.

Een-zaamheid of meditatie is er vanzelf, als ik even niets hoef en me niets afvraag. Dit zijn de meest transparante momenten van mijn leven. Daarin voel ik me vervuld, want niet zelf-ingevuld.

Liefdevolle gedachten

Ook kan het geen kwaad om mezelf bloot te stellen aan liefdevolle gedachten, om de hersenspoeling te doorbreken, die ik constant op mezelf toepas. De halfbewuste herhaling van gedachten van schuld, die een zieke geestestoestand tot gevolg heeft, kan voor de verandering eens worden omgedraaid in een bewuste formulering van liefdevolle gedachten. Het ziet eruit als het aanleren van een heilzamer denksysteem, maar het biedt alleen gedachten die me tot vrede kunnen brengen, tot stilte, tot het gebied waar het denken ophoudt en inzicht begint. Het belangrijkste effect ervan is, dat ik het oude ego-denksysteem langzamerhand afleer, zonder dat er een nieuw systeem voor in de plaatst treedt. Dat kan, omdat liefdevolle gedachten het hart aanspreken. Het hart is mijn poort naar de eeuwige waarheid. Als die poort opengaat, heb ik geen denksysteem meer nodig. Luisteren naar mijn hart, innerlijk luisteren, stelt me meer en meer in staat om onbevangen te leven in het moment, zonder voorbedachte rade, zonder denksysteem.

Ik kan zelf niet bedenken wat het beste voor me is om te doen, maar ik kan het altijd vragen. Ik heb een innerlijke gids, mijn verbinding met het eeuwig weten. Sommigen ervaren hem als hun beschermengel, als de Heilige Geest, als Jezus, als de gedaante van een gestorven, dierbaar, familielid of als een heldere droom. Ik ervaar hem als intuÔtie, een ingeving, een spontaan inzicht, een vondst, synchroniciteit, helderheid, een rustig en trefzeker handelen waar ik zelf verbaasd van sta. Hij speelt ook een rol in humor en helpt me de lichtzijde van alles te ontdekken, zonder de schaduwkant te veroordelen.


Alleen in verbinding kan ik de werkelijkheid ervaren zoals die is, vrij van angst, vrij van goed en kwaad, vrij van problemen. In verbinding ervaar ik vrijheid.

Een beproefde manier van verbinding maken is alleen maar rustig mijn adem blijven volgen en verder niets ervan vinden, me niets afvragen, niet oordelen. Ik zou me ook kunnen verbinden met het werk dat ik onder handen heb: Ďmediteren onder de motorkapí. Dansen is een manier. Muziek maken of zingen is een manier. Spreken of schrijven is een manier. Luisteren is een prachtige manier. Maar ook een liefdevolle gedachte in stilte overwegen is een uitstekende manier.

Het komt er altijd op neer dat ik het vanuit mijn hart, niet vanuit mijn hoofd, benader. Mijn hart kent geen zorgen, het is onbekommerd, niet geÔnteresseerd in tijd, altijd toegewijd aan het nu. Droefheid, onrust en angst komen niet voort uit het hart, maar uit het hoofd. Zonder oordelend denken, vergelijkend denken, denken in tijd, zou ik die emoties niet kunnen hebben. Ik kan ook denken, gedachten toelaten, zonder dat er sprake is van oordelen, gewoon omdat mijn hart ernaar uitgaat, omdat heling liefde van mij vraagt.


Als ik heling wil, kan ik niet om vergeving heen. Vergeving is niet-oordelen. Vergeving betekent niet dat ik iets moet onderdrukken, ontkennen, negeren of goedpraten. Het is niet de rol van het eeuwige slachtoffer blijven spelen. Het is niet mezelf superieur voelen of medelijden hebben. Het betekent alleen maar dat ik donders goed weet waar mín geluk ligt. Door te vergeven bevrijd ik me van een nutteloze last, zodat ik weer kan genieten van het leven zoals het bedoeld is.

Vergeving kan de hele dag door een rol spelen, bij alle kleine voorvallen waarbij een oordeel geveld wordt. Ik heb het niet-oordelende bewustzijn dat vergeving is, hard nodig. Voor mezelf in de eerste plaats, maar het is niet iets dat ik tot mezelf kan beperken, omdat het een uitdrukking is van onbeperktheid.

Vergeving is geen prestatie. Het is niet iets waartoe ik mezelf moet zien op te werken. Ik hoef alleen maar bereid te zijn vergeving te ontvangen, want ook al lijkt het iets dat ik geef, het is in de eerste plaats een instroom van liefde die ik in mijn bewustzijn toelaat.

Vergeven is ook vergeten. Waar ik niet langer mee zit, is geen bedreiging meer voor me. Ik kan niet gelukkig zijn zonder verzoend te zijn met alles, wat het ook is. Met andere woorden, vergeving effent de weg voor heling en maakt dus de ervaring van heelheid mogelijk.

Dat betekent dat Ďde anderí, degene die ik vergeef, er onvermijdelijk ook in deelt en dus ook geheeld wordt. Vanuit het nog maar nauwelijks verdwenen haatgevoel lijkt dat onaanvaardbaar, maar als ik in weerwil van wat gerommel op de achtergrond vergeving in mij haar werk laat doen, merk ik hoe ongelofelijk weldadig het is om alle verschrikkingen uit mijn bewustzijn te kunnen laten verdwijnen en in de ander een wezensgelijke te ontmoeten.

Als dat betekent dat ik mijn Ďmoordenaarí laat delen in mijn heling Ė een andere weg naar heling is er niet Ė dan graag zelfs. Zolang er nog Ďmoordenaarsí in mijn geest rondlopen, is niemand veilig.

Vergeving weet me ongelofelijk te raken, maar doet dat niet door scherp op mij te mikken. Integendeel, het doet dat door de eindeloosheid aan te spreken, die ik ben. Vergeving plaatst de afgebroken scherf die ik denk te zijn, terug in het oneindige geheel.

Grenzeloze onnozelheid

Precies weten wat er aan mezelf mankeert, teveel van dit en te weinig van dat, betekent alleen maar dat ik mín problemen zo echt heb gemaakt, zo vast omlijnd, zo gefixeerd, dat ze onoplosbaar lijken.

Grootheidswaanzin is denken dat ik precies zo klein ben als ik mezelf zie. Nederigheid is accepteren dat ik inderdaad zů groot ben, dat het mijn huidige bevattingsvermogen volkomen te boven gaat.

Het is dan misschien ook nog niet zo gek om me een beetje vaag en dom te voelen, niet precies te weten wat ik denk, voel, waarneem en ervaar. Niet onmiddellijk woorden ervoor hebben. Dat houdt de verbinding in stand. Het houdt mij in het proces. De helderheid komt vanzelf wel. De zo-heid van de dingen, of beter gezegd het zijn zonder meer, is niet afgebakend maar grenzeloos.

eerste publicatie: 16-03-2002


6. vreugde

Vreugde is mijn toetssteen voor wat werkelijk is

Deze wereld die ik zie, toont me slechts hoeveel vreugde ik als mijn onvervreemdbaar erfdeel in mezelf heb geaccepteerd Ė en hoeveel ik heb geweigerd.

De vreugde in mijn hart vertelt me ook of hier, nu, in de aanwezigheid van deze mens, zelfs al is het maar een baby, echt verlichting aanwezig is of niet.

Verlichtingsmomenten, of wonderen, zijn heel natuurlijk en het onder alle omstandigheden openstaan voor de vreugde die niet van mijn zelfje is, maar wel van mij, is een weg.

Op dagen dat ik me hier een beetje meer dan gewoonlijk bewust van ben, lijkt alles, ondanks de onontbeerlijke moeilijkheden, toch op rolletjes te gaan en ben ik minder geneigd om zwaar aan iets te tillen. Dat kan niet helemaal toeval zijn. Ik vind het leuk om te ontdekken dat de inhoud die ik aan mijn bewustzijn geef, inderdaad mijn werkelijkheid bepaalt. Gedachten hebben een heel praktische uitwerking.

Kan ik dat wat het denken doet, dan nog theoretisch noemen? Ja, als ik besef, dat het Griekse woord Ďtheoreiní oorspronkelijk Ďbeschouwení betekende. Theoretisch kan dan worden vertaald als: overeenkomstig het beschouwen, volgens de aard van het zien. Met andere woorden, alles wat ik ervaar is theoretisch, omdat het is zoals ik het wil zien. Als ik het op die manier bekijk, krijg ik een idee van mijn mateloze vrijheid.

Nu moet ik alleen nog zo wakker zien te worden, dat ik ook mijn getroebleerde manier van zien herken in de wereld die ik als werkelijk ervaar.

Vreugde is onbewust van alles wat haar werkelijkheid ontkent

Je zult van mij nooit horen, dat de lichtheid van het bestaan ondraaglijk is, maar wel dat het iets is waar ik nog aan moet wennen, bang als ik ben, om me van mijn overheersende, zware, opvattingen los te maken.

Domweg gelukkig zijn is eigenlijk Ďnot doneí. Dan heb ik vast iets over het hoofd gezien. Dan ontken ik vermoedelijk mijn verdriet. Dan leef ik volkomen onbewust. Want geluk kan niet echt zijn. Het is maar een voorbijgaande illusie, niet de werkelijkheid..... enzovoort, enzovoort. Er zijn zoveel bezwaren tegenin te brengen, er lijkt zoveel pijn en lijden te bestaan, dat ik mijn niet te bewijzen intuÔtie van wat waar is, nauwelijks durf te volgen.

Dat mijn geluk onbewust is van alles wat er geen deel van uitmaakt, is in feite juist en heel natuurlijk. Hoe ik het Opperwezen, mijn universele geest, ook benoem, Zij is zich volkomen onbewust van mijn angst en verdriet. Zij kent mij slechts als deel van Zichzelf en heeft geen voorstelling van wat ik allemaal in een onbestaanbare afgescheidenheid denk te kunnen uitspoken. Een gelukkig moment is een moment van genade, een goddelijk moment, de uitdrukking van mijn natuurlijke staat. En de onbewustheid voor alles wat dat ontkent, is wezenlijk eraan. Dat is dus iets waaraan ik moet wennen, want de wereldse ontkenning is zo vertrouwd dat hij zelfs een soort gezag lijkt te hebben gekregen.

Ik kan niet verliezen wat niet van mij is

Wat kan ik doen om nog meer vreugde, meer van mijn Zelf, in mijn hart-bewustzijn toe te laten? Eigenlijk niets. Alleen maar in mezelf herkennen wat ertegen in verzet is Ė elk oordeel, elke gedachte die afgescheidenheid propageert Ė en dat loslaten. Dat betekent dat ik de psychische of fysieke aandoeningen die er zijn, accepteer, ze niet ontken, want de blokkade moet eerst als zodanig worden erkend, wil hij kunnen worden opgeruimd. Dit is voldoende om datgene te realiseren wat, ook in mij, reeds reŽel is. In feite wordt daarmee telkens de oorzaak van de aandoening weggenomen. Om de gevolgen hoef ik me dan niet meer te bekommeren.

Ik ben aan geen andere wetten onderworpen dan die van de wereld waarin ik geloof. Dat verklaart ook waarom soms gewone mensen plotseling tot bovenmenselijke prestaties in staat zijn gebleken. Eenvoudig, omdat ze eventjes het geloof in hun eigen zwakheid hadden losgelaten.

De oplossing is simpel, maar het verzet doet zich voor als complex. Dus is er dagelijks genoeg te doen en met elk herkennen en loslaten breekt er nieuwe vreugde in me door.

Vertrouwen op de echtheid van vreugde is alles dat nodig is

Als ik nu niet probeer aan de werkelijkheid van vreugde te wennen, zal hij in omstandigheden waarin ik er meer dan ooit behoefte aan heb (bij ziekte, grote pijn, verwarring en angst), niet veel voor me kunnen betekenen. Natuurlijk kan mijn vertwijfeling altijd nog uitlopen op een crisis, die eindelijk een doorbraak brengt. Maar mezelf voortslepen van crisis naar crisis zie ik niet als een bewuste leefwijze, ook al kan ik het misschien niet voorkomen. Ik heb gewoon iets nodig dat elk moment van de dag werkt. En wat ik nodig heb, heet vertrouwen.

Het enige wat ik dan ook voor een ander, die in zulke omstandigheden verkeert, wezenlijk kan doen, is blijven vertrouwen. Ofwel, geen twijfel aan de eenheid die wij zijn, koesteren. Wat niet wil zeggen, dat ik weet hoe de ander zich voelt, maar wel dat ik haar niet heb opgegeven en ook niet bereid ben om haar op te geven.

Wie niet meegaat in de illusie, blijft een bron van heling

Dit "Ik weet precies hoe jij je voelt" is altijd weer het misverstand, als er sprake is van verbondenheid: eenheid bestaat niet op het niveau van ziekte, pijn en angst. Daarin ben ik, zoals in elke aandoening die voortkomt uit de illusie van afgescheidenheid, altijd helemaal alleen. En het bevordert mijn heling alleen maar, als dat gewoon wordt erkend. Dat scheelt een ton aan blokkades die niet meer hoeven te worden opgeruimd. Het effent de weg voor de erkenning van onze werkelijke eenheid.

Als ik, op mijn beurt ziek, mezelf helemaal gereduceerd acht tot een lichaam, verkrampt in pijn en doodsangst, leef ik in de hel van afgescheidenheid. Maar om me overtuigend van iemand te kunnen afscheiden, zal zij die keuze met me moeten willen delen.

Er zijn altijd twee nodig om een conflict te kunnen laten ontstaan, maar dan is er ook maar ťťn nodig om zelfs het schijnbestaan ervan onhoudbaar te maken. Als een ander mijn illusie van afgescheidenheid, de bron van elk conflict en elke aandoening, niet deelt, kan ik geen uitbreiding geven aan mijn liefdeloosheid.

Ik kan wel denken dat jij van mij gescheiden bent en allerlei akelige gedachten over jou en mezelf koesteren, maar als jij weigert het ook zo te zien, kan ik tussen ons geen verwijdering en geen conflict handhaven. Ik kan hier immers niet in mijn eentje met zijn tweeŽn zijn. Voor mijn ego is dit ongelofelijk irritant. Daarom wil Ik mijn waanzin door jou bevestigd zien en ik zal waarschijnlijk alles doen om jou zover te krijgen dat jij mij ook haat. Dan heb ik tenminste de zekerheid dat deze hel echt is. En dan kan ik zeggen: "Zie je wel, we leven allemaal in afgescheidenheid. Dat is nu eenmaal onze werkelijkheid."

Maar ik kan niet voor jou kiezen. Als jij de eenheid niet loslaat en eenvoudig blijft vertrouwen, zal ik, ondanks mijn agressief verdedigde geloof van het tegendeel, niet kunnen voorkomen dat ik word blootgesteld aan de heling, die jij vreugdevol voor jezelf hebt geaccepteerd. Daarvoor hoeven we niet eens in elkaars nabijheid te zijn, want dit werkt op het niveau van de ongedeelde geest, buiten het bewustzijn, het niveau van de waarneming, de afgescheidenheid, om.

Mijn keuze is het enige dat verschillende ervaringen mogelijk maakt

Ik hoef alleen maar dit besef levend te houden: dat ik zelf altijd volkomen vrij ben om opnieuw te kiezen tussen mijn kracht en mijn zwakheid, onafhankelijk van wat de ander denkt of doet. Als ik ervan overtuigd ben dat de ander een ongunstige invloed op mij heeft, is dat, omdat ik afhankelijk denk te zijn van waar zij voor kiest.

Maar dat is niet zo. Zowel zij als ik hebben de vrijheid om voor hemel of hel te kiezen, maar slechts ťťn van die twee keuzes is werkelijk, de andere is onherroepelijk een, zeer pijnlijke, illusie.

Slecht gezelschap, slechte vibraties of zwarte magie kunnen alleen maar effect op mij hebben, als ik geen vertrouwen heb, niet de eenheid wil erkennen, maar voor mijn zwakheid in afgescheidenheid kies. En dan nog zijn die Ďvernietigendeí effecten, hoe overtuigend ook op het niveau van de waarneming, in feite even illusoir als het bewustzijnsniveau waarop ze zich afspelen. Het is in werkelijkheid net zo irreŽel als een film in onze wereld al is.

Een ander kan dus wel degelijk invloed op mij uitoefenen Ė en doet dat ook, maar alleen vanuit de ongedeelde werkelijkheid die vreugde is, niet op basis van illusies Ė tenzij ik dat wil.

Daarom is het van belang om steeds de inhoud van mijn bewustzijn te blijven beseffen. Ik moet mezelf niet voor de gek houden door stiekem toch mee te gaan in de illusie.

Ik kan door niets of niemand vanaf het witte doek worden doodgeschoten. Misschien verklaart dat iets van mijn fascinatie voor films. Misschien ook niet. Illusies kunnen eigenlijk helemaal niet worden begrepen, want ze betekenen niets en ze zijn niets. Ze zijn op geen enkele manier te herleiden tot de werkelijkheid van vreugde.

eerste publicatie: 16-03-2002


7. de overkant

Ben ik eigenlijk wel realistisch?

Zou de werkelijkheid iets anders dan eeuwig en onveranderlijk kunnen zijn? Is het mogelijk dat iets nu eens wel en dan weer niet echt bestaat? Zijn er gradaties in werkelijkheid? Kan de waarheid veranderen? Kan de eeuwigheid door tijd en ruimte worden bepaald? Zijn er momenten of plaatsen waar de werkelijkheid niet is? Kan er nog iets anders dan een totale, ongedeelde, eenheid zijn?

Al deze vragen kan ik alleen maar met Ďneeí beantwoorden en als jong kind moet dit het intuÔtieve besef zijn geweest van waaruit ik leefde.

Hoe heb ik het dan als zogenaamde volwassene voor elkaar gekregen om het antwoord op deze eenvoudige vragen zolang te ontlopen en tegelijk het idee te koesteren dat ik behoorlijk realistisch bezig was?

Het betekent immers dat alles wat verandert, zich buiten de werkelijkheid afspeelt en dat omgekeerd alles wat echt is, tot de onveranderlijke eeuwigheid behoort.

Dit zet zowat alle gevestigde denkbeelden op losse schroeven. Geen enkele conclusie lijkt nog houdbaar, want de aannames kloppen niet.

Een combinatie van visie, (on)geloof en halfbewuste aannames bepaalt mijn basishouding tegenover het leven, mijn wil en mijn keuzes op elk moment. Daarmee zijn ook mijn waarneming, mijn wereld en mijn manifestatie daarin bepaald. Maar dit is allesbehalve onveranderlijk. Sterker nog, elk moment kan het veranderen Ė en dat doet het vaak ook. Alleen, zonder erbij na te denken corrigeer ik dit woordloze inzicht razendsnel, zodat mijn wereld er weer uitziet als het grauwe bekende.

De helderheid van het onbewuste

Ik geloof niet in de realiteit van een onderbewustzijn, waarin mijn drijfveren en motieven zouden zetelen. Dat lijkt alleen maar zo vanuit angst gezien. Liefde kent die duisternis niet. Als er iets verduisterd, onderbewust of onbewust is, dan is het wel mijn normale, op angst gebaseerde, bewustzijn. Wat doorgaans tot het onbewuste wordt gerekend, is in alles volkomen bewust aanwezig. Helderheid is dan ook onmiddellijk volop beschikbaar, als ik mijn door angst beperkte opvattingen eventjes loslaat.

Als ik leer dat ik wel degelijk mag geloven in wat ik alleen spontaan soms durf, dan wordt mijn bange neiging om onmiddellijk te corrigeren wat ik zie, niet langer gevoed. Ik kan dus kiezen wat ik geloof en daardoor zie en ervaar. Mijn onwrikbare aannames kunnen veranderen. Daarin toont zich mijn vrije wil en mijn natuurlijke vermogen om wonderen in deze gedroomde wereld te verrichten.

De wereld uit zijn voegen lichten

Archimedes, de uitvinder, die reusachtige kranen en hefbomen ontwierp, zei ooit: "Geef me een vast punt en ik zal de wereld uit zijn voegen lichten." Welnu, dat vaste punt is er. Het zit in mij. Het is mijn onveranderlijke, tijdloze werkelijkheid. Geen steen van het bouwsel, dat ik uit angst gemaakt heb en dat ik mijn wereld noem, blijft op de ander, als ik dit als uitgangspunt neem.

Ik hoef overigens niet bang te zijn dat mijn gevangenis sneller instort dan ik geestelijk aankan, want de mate waarin ik geloof hecht aan mijn angst zal me evenredig afremmen. Hoe ontwrichtend het in zekere zin ook lijkt, ik kan daarin niets forceren. Het is het werk van de blijmoedige en zachtmoedige in mij. Forceren zou betekenen dat ik aan angst de leiding toevertrouw en dan bereik ik precies het omgekeerde van wat ik wil. Wat ik ben, blijft desondanks onveranderd. Daar kan ik dus altijd weer naar terugkeren.

Wat ik ben, is onverwoestbaar gelukkig en ik heb eigenlijk geen enkel geldig excuus om dat te vergeten, maar Ö als deze manifestatie van mij volmaakt was, dan was hij nu niet hier om aan me te wennen.

Hoe weet ik wat echt is?

Onvermijdelijk komt de vraag op, wie bepaalt wat echt is en wat niet. Dat is net zoiets als vragen of ik in diepe slaap nog wel blijf voortbestaan. Wie zich niet volledig eraan overgeeft, zal het nooit weten.

Angst eist een nauw omschreven zekerheid, maar weert af wat het zomaar in overvloed kan krijgen. Vertrouwen vraagt niets en ontvangt alleen maar, want het is een uitdrukking van liefde. Liefde heeft de onweerstaanbare neiging om zich in alles uit te breiden en ontvangt daardoor voortdurend wat ze geeft.

Ik heb zonder garantie vooraf kunnen wennen aan het onbedreigd zijn in de slaap. Daarom geef ik me er graag aan over. Zo kan ik ook wennen aan wat echt is: liefde, vrede en vreugde. Alleen door daadwerkelijke overgave kan ik de echtheid ervan ervaren. Het levert mij de meest concrete momenten van mijn leven. Alle aspecten van de werkelijkheid kunnen erin worden teruggevonden: tijdloos, ongedeeld en alles vervullend. Bovendien werken ze helend en stellen ze me op een heel diep niveau gerust. Als ik eenmaal de echtheid ervan heb erkend, begin ik me ook meer van dergelijke ervaringen te herinneren en trek ik nieuwe aan.

Angst, onwerkelijk als het is en dus zonder enig houvast, wil alles in de hand kunnen houden, weten waar het aan toe is, afwegen wat beter is, onderscheiden wat gunstig is. Vertrouwen komt in feite steeds voort uit de onbedreigde werkelijkheid die ik ben.

Wie is mijn meester?

Verlichting is het vermogen om te leven vanuit de ongedeelde werkelijkheid die ik ben, niet vanuit de illusie van afgescheidenheid. Verlichting is een natuurlijke eigenschap van ieder wezen en in deze betrekkelijke wereld de meest reŽle benadering van de absolute waarheid. In vele religieuze en spirituele tradities wordt er nogal de nadruk op gelegd, dat verlossing of verlichting alleen door een gezegende tussenpersoon, het contact met een levende meester of het volgen van een speciale training mogelijk is. Maar door welke bijzondere meesters zijn Boeddha en Jezus dan ingewijd; of Hui-neng, Ramana Maharshi, Aurobindo, Krishnamurti en zoveel andere grote inspirators van deze tijd?

Wat is het dat getraind kan worden om de sprong te maken van de droom naar de werkelijkheid? Is zoín sprong eigenlijk mogelijk? Wie springt er dan? Is dat wat springt hetzelfde als dat wat in de werkelijkheid aanlandt? Hoe kan iets nu eens werkelijk en dan weer niet werkelijk zijn? Ook het springen moet een illusie zijn. Natuurlijk valt er niets te springen. Er is immers niets dat buiten de werkelijkheid kan bestaan. De sprong is het laatste wat ik droom en dan blijkt ook de droom niet te bestaan. Niemand heeft ooit, of zal ooit, een sprong hoeven te maken. Zelfs verlicht worden is dus een illusie, maar wel een noodzakelijke voor alles wat in afgescheidenheid leeft.

De kracht die vleugels geeft

Waarom kunnen sommige spirituele leraren en leerboeken rustig zeggen, dat we helemaal niet speciaal via hen bevrijding hoeven te vinden? De werkelijkheid is niet alleen via speciale middelaars toegankelijk en er is, wat haar toegankelijkheid op dit gezegende moment betreft, geen wezenlijk verschil tussen leraar en leerling. Wie bepaalt eigenlijk wie de leraar is en wie de leerling? Is dat niet de liefde die de leraar een echte leraar doet zijn en de leerling tot een waarachtige leerling maakt? Liefde voor de waarheid is een kracht die vleugels geeft.

Zelfs als ik de tijdgebonden verklaringen van gunstige reÔncarnaties en een bijzonder goed karma erbij betrek, zal ik nooit aannemelijk kunnen maken dat het absolute via het relatieve bereikt kan worden, hoeveel tijd ik er ook voor uittrek. Omdat alles wat niet absoluut waar is, een illusie is, moet ik, zoals Krishnamurti zei, vanaf Ďde overkantí beginnen. Dan kies ik dus het onveranderlijke eenheidsbewustzijn in mezelf Ė mijn innerlijke vrede Ė en niet het valse idee van gescheidenheid als uitgangspunt. Alleen maar door te kiezen voor een andere visie, veranderen mijn waarneming en ervaringswereld onmiddellijk.

eerste publicatie: 17-03-2002


gebonden uitgave van:
"Fundamentele bewegingen voor kinderen met dansjes, meditaties en yoga
" door Susan Kramer. Nederlandse vertaling Stan Schaap. 16 Ritmische, basale, motorische vaardigheden, 9 dansjes, 9 meditaties vor ontspanning en 15 zacht bewegende yoga houdingen voor kinderen van alle leeftijden en bekwaamheden. Volledig geÔllustreerd, 108 pagina's.


Stan Schaap and Susan Kramer
Stan Schaap's photography web site

English | email

Stan Schaap and Susan Helene Kramer are husband and wife and spiritual partners, and live in The Netherlands.

page first published August 1, 2002; updated March 23, 2014; most recent update: June 25, 2015

'There is only one power that wants to be shared
fully, freely and unconditionally,
and love is still a good name for it.'
-- Stan Schaap